Lijst Home


Het werkstuk - Simon van der Geest

Geplaatst door susan *   [ bijgewerkt ]


Twaalfjarige Eva moet een werkstuk schrijven. Het mag over alles gaan, ’als het maar iets is waar je meer over wilt weten. En als het maar met biologie te maken heeft’. Eva kiest Biologische Vaders als onderwerp. Ze weet daar weinig van. Haar moeder, een bekende zangeres, praat bijna nooit over haar biologische vader. En als ze het wel over hem heeft noemt ze hem ‘die vent’ of ‘die worm’.
Eva’s moeder schrikt als haar dochter meer wil weten en schoorvoetend geeft ze wat meer informatie. Omdat Eva zelf niet verder komt besluit ze zich aan te melden voor het tv-programma Verloren Tijd die mensen helpt die op zoek zijn naar familieleden. Ze willen de dochter van de bekende zangeres maar wat graag helpen en al snel zit Eva in het vliegtuig op weg naar Suriname.

We hebben er bijna vijf jaar op moeten wachten voor tweevoudig Gouden Griffelwinnaar Simon van der Geest met een nieuw boek komt. In Het werkstuk zet hij de lijn voort die hij met zijn succesvolle boeken Spinder en Spijkerzwijgen heeft ingeslagen. Weer speelt een twaalfjarige de hoofdrol en ook deze keer draait het verhaal om een familiegeheim.
Eva is een pittige meid die goed in haar vel zit. Ze heeft een sterke band met haar moeder en dat is een goede basis om ruzie met elkaar te maken. Eva’s moeder houdt informatie achter en Eva doet er alles aan om meer te weten te komen over haar biologische vader. Van der Geest beschrijft dit conflict geloofwaardig en de lezer kan niet alleen met Eva meevoelen, maar ook begrijpen dat Eva’s moeder er niet zo happig op is het verleden op te rakelen. 
Eva is ook een gewone puber die oog krijgt voor jongens en ook dat levert spanning op. Niet met haar moeder, maar met haar beste vriend.
Van der Geest werkt in het verhaal een aantal voor de hand liggende thema's uit zoals Eva’s nieuwsgierigheid en fantasieën naar haar biologische vader en ook haar angst dat ze hem niet kan vinden of dat de ontmoeting zal tegenvallen. Toch is het boek veel meer dan een aflevering van Spoorloos in boekvorm. In het boek is veel ruimte om gedachten en emoties te beschrijven en de eigenzinnige Eva is fijne verteller. Ze is eerlijk naar zichzelf en naar anderen en ze heeft ook gevoel voor humor.
Een belangrijke rol speelt de plaats waar het verhaal zich afspeelt. Van der Geest brengt de geur, klank en het landschap van Suriname prachtig tot leven. Ook de subtiele wijze waarop de schrijver de Surinaamse manier van spreken verwerkt in zijn tekst doet het boek aan authenticiteit winnen. Het verhaal leest als een trein, het is spannend en heeft verrassende plotwendingen.
Het boek is geïllustreerd door Karst-Janneke Rogaar die al eerder met Van der Geest samenwerkte. Ze maakte de tekeningen uit Eva’s werkstuk en ook de zwierige zwart-witillustraties bij het verhaal.

Het werkstuk is een spannend goed geschreven leesavontuur, met liefde voor Suriname geschreven en met een lekker eigenzinnige hoofdpersoon. De derde Griffel gloort aan de horizon.

Het werkstuk
Simon van der Geest met illustraties van Karst-Janneke Rogaar


Querido, 2019

Traditionele sprookjes en sprookjes nieuwe stijl

Geplaatst 23 jan. 2020 04:52 door susan *   [ 23 jan. 2020 04:59 bijgewerkt ]


Sprookjes zijn van alle tijden en van alle landen. Ze worden steeds opnieuw verteld en bewerkt en blijven zo onderdeel van de kinderliteratuur. Vorig jaar gingen twee schrijfsters met een aantal traditionele sprookjes en sprookjesthema’s aan de slag, ieder op hun eigen manier.
De Vlaamse Kristien Dieltiens, die als leerkracht op de Steinerschool in Brugge werkte, herschreef traditionele verhalen en sprookjes. In haar boek De boze Billenbijter onderscheidt de schrijfster twee leeftijdscategorieën: vanaf drie jaar en vanaf vijf jaar.
De verhalen voor de allerkleinsten zijn vaak stapelverhalen waarin herhalingen van gebeurtenissen en van klanken een grote rol spelen. Hier laat Dieltiens haar schrijverstalent zien in fijne taalvondsten. Bijvoorbeeld in het bekende stapelverhaal Van een grote knollenplant: 

‘Opa Fluitkruid nam de knollenplant met beide handen. Oma Coriantje trok aan opa’s panden. Zusje Desiree nam oma stevig bij de nek. Hond Doedelidee pakte zusjes rokje in zijn bek. Poesje Pipipee greep de hond bij zijn ruige staart. Ze trokken met zijn allen. Ze trokken met zijn allen. Allemaal voor niets gedaan, want de knollenplant bleef staan.’  

Dieltiens schrijft ook mooie openingszinnen die direct een sprookjessfeer oproepen en ook de traditionele afsluiting van het sprookje ontbreekt niet. Soms is dat de moraal van het verhaal en soms is dat een variant op ‘ze leefden nog lang en gelukkig’.
De sprookjes voor wat oudere kinderen zijn meer verhalen met een plot. Het zijn sprookjes die veelal in hun symboliek een wijze raad geven en die in verschillende versies over de hele wereld verteld worden. Dieltiens koos ervoor enkele bekende sprookjes in een minder bekende versie te vertellen, bijvoorbeeld een Russische variant van Goudlokje en de drie beren. In een nawoord besteedt de schrijfster aandacht aan de oorsprong van sprookjes en aan hun symboliek. 

De boze Billenbijter 
Kristien Dieltiens met illustraties van Leriette Desir van Bergen
 
De Eenhoorn, 2019 



Janneke Schotveld herschrijft sprookjes op een heel andere wijze. Zij richt zich niet zozeer op het bewerken van de taal, maar op de traditionele rollen in het sprookjesgenre. Puristen zullen haar verhalen geen sprookjes noemen, omdat de meeste niet wortelen in oude volksverhalen. Wel spelen in veel verhalen sprookjesfiguren de hoofdrol, maar dan wel in een moderne versie. Haar boek richt zich op wat ouderen kinderen, vanaf een jaar of acht.
Bij Schotveld maken we kennis met ridsters. Zij verplaatsen zich per fiets en ze komen vijfjaarlijks bij elkaar voor de Wereldridsterdagen. Ridsters trekken eropuit als er problemen zijn met reuzen en draken, ook als ze zwanger zijn. Schotveld mag graag een eigentijds thema in haar verhalen verwerken, zo moppert een echtgenoot dat zijn vrouw ook wel eens een bloemetje mag meenemen, voelt draak Vidor zich van binnen een meisje (maar dat is verder geen probleem) en krijgen twee koninginnen die graag een kindje willen te maken met een conservatieve ooievaar. 
Schotveld heeft humor, maar haar verhalen zijn zeker niet hilarisch. Het zijn echte fijne voorleesverhalen met een goede spanningsopbouw, vlotte dialogen en gesitueerd in een geloofwaardige fantasiewereld.
Dit is haar tweede sprookjesboek en ze lijkt haar draai in dit genre gevonden te hebben. In dit boek leunt ze veel minder op bestaande sprookjes, al zijn er wel enkele bewerkingen van bekende verhalen opgenomen. Die geeft ze dan natuurlijk wel haar eigen draai, zo wordt Sneeuwwitje Prins Ebben die zijn toevlucht vindt bij zeven grote reuzinnen.

Beide sprookjesboeken zien er aantrekkelijk uit. De boze Billenbijter is geïllustreerd door Leriette Desir van Bergen en het boek van Janneke Schotveld is net als haar vorige sprookjesboek door verschillende illustratoren opgevrolijkt met kleurrijke tekeningen.

De boze Billenbijter en Het kattenmannetje zijn een aanwinst voor iedere boekenkast. Dieltiens geeft in haar mooie taal een wereldwijde traditie door en Schotveld laat zien dat daarnaast een sprookjesboek kan bestaan waar met de traditionele verteltradities gespeeld wordt. 

Deze illustratie is gemaakt door Kirsten Offringa

Het kattenmannetje en andere sprookjes
Janneke Schotveld met illustraties van Martijn van der Linden, Georgien Overwater, Nazrina Rodjan, Milja Praagman, Tanneke Wigersma, Annette Fienieg, Jan Jutte, Annet Schaap, Sanne te Loo, Liset Celie, Job van Gelder, Linda Groeneveld, Kirsten Offringa, Takako Hamano en Kristof Devos.

Van Holkema en Warendorf, 2019


Julian is een zeemeermin - Jessica Love

Geplaatst 20 jan. 2020 03:57 door susan *   [ 20 jan. 2020 03:59 bijgewerkt ]


Soms gonst er plotseling een boek door kinderboekenland. Dan duikt het op in diverse recensies, je ziet het liggen in de boekhandel of bibliotheek en mensen vragen opvallen vaak ’zeg ken jij …?’ Julian is een zeemeermin van Jessica Love is zo’n boek, hét boek waar je in 2019 niet omheen kon. Het is dan ook een geweldig mooi en origineel prentenboek.

Julian heeft met zijn oma gezwommen in het zwembad en ziet in de trein terug naar oma’s huis drie fraaie zeemeerminnen. Dat wakkert zijn fantasie aan. Hij stelt zich voor hoe hij onder water zwemt als een zeemeermin en het is een prachtige fantasie. Eenmaal thuis krijgt Julian een idee: hij verandert zichzelf in een zeemeermin met behulp van een gordijn en een plant. Als oma dat ziet trekt ze een ontevreden gezicht. Dat kan beter!

Julian is een zeemeermin is een vrolijk verhaal over een jongen met een geweldige oma. Julian heeft fantasie en de lezer mag daarvan meegenieten. Eerst door met hem mee de zee in te duiken en later als hij zichzelf met weinig middelen tot een prachtige zeemeermin omtovert.
En dan oma, wat een vrouw. Ze is magnifiek om te zien met al haar rondingen en haar gezichtsuitdrukkingen zijn enorm knap getekend. Even lijkt het dat ze Julians verkleedpartij afkeurt, maar nee ze helpt hem om er echt piekfijn uit te zien en neemt de jongen daarna mee naar een uitbundig feest op het strand waar meer mensen vrolijk uitgedost rondlopen. Heerlijk.
De tekeningen zijn mooi en vrolijk en de kleuren komen goed uit tegen de bruine achtergrond.
Dit prentenboek gaat over jezelf zijn en acceptatie daarvan door anderen. Wat een fijne boodschap. Dit is echt een prentenboek voor iedereen!

Julian is een zeemeermin
Jessica Love, vertaald door Loes Randazzo 

Randazzo, 2019




Het beest met de kracht van tien paarden - Lida Dijkstra

Geplaatst 16 jan. 2020 05:07 door susan *   [ 16 jan. 2020 05:52 bijgewerkt ]


Lida Dijkstra debuteerde in 1994 en heeft inmiddels vele kinder-en jeugdboeken geschreven in het Nederlands en in het Fries. De boeken waarin ze oude verhalen bewerkt vallen binnen haar oeuvre het meest op en zijn diverse keren voor belangrijke prijzen genomineerd. Na Verhalen voor de vossenbroertjes waarin de vos Reinaert een belangrijke rol speelt en De ring van Salomo waarvoor Dijkstra verhalen over de legendarische koning als inspiratiebron gebruikte is er nu Het beest met de kracht van tien paarden. Deze keer kiest Dijkstra voor de Griekse mythologie: het verhaal van Theseus en de Minotaurus.

De Minotaurus, half mens, half stier, is door de koning van Kreta opgesloten in een labyrint onder zijn paleis. Iedere negen jaar levert de koning van Athene veertien jongeren om te worden geofferd aan het monster. Als dit voor de derde keer aanstaande is meldt Theseus, de zoon van de Atheense koning, zich als vrijwilliger. Met hulp van Ariadne, de dochter van de koning van Kreta en met zijn lotgenoten bindt hij de strijd aan met de Minotaurus.

Zoals gebruikelijk combineert Dijkstra bekende elementen uit het verhaal met haar fantasie. In de mythe neemt Theseus het alleen op tegen het monster, maar in deze versie volgen we de groep van veertien. Zij zijn in het labyrint gezet als offer en niemand verwacht dat ze dat zullen overleven. In het labyrint komen de jongeren een aantal onverwachte hindernissen tegen en ze ontdekken verschillende fresco’s. Die muurschilderingen beelden het verhaal van de Minotaurus af. Een van de metgezellen vertelt aan de groep wat ze zien. Deze vertellingen zijn in een afwijkende kleur gedrukt. De lezer volgt zo twee verhaallijnen: de tocht door het labyrint en een verhaal van de voorgeschiedenis.
Dijkstra weet ook nu weer goed de sfeer van het oude verhaal op te roepen en in haar mooie taal vertelt ze pakkend hoe het avontuur van Theseus verloopt. Daarbij werkt ze de karaktertrekken van haar hoofdpersonages geloofwaardig uit. Zo is Theseus weliswaar de held die het monster verslaat, maar hij heeft ook een aantal minder fraaie trekjes.

Het boek is geïllustreerd door Djenné Fila. Zij is twee jaar geleden cum laude afgestudeerd aan de kunstacademie en Het beest met de kracht van tien paarden is het eerste boek waarvoor zij alle illustraties heeft gemaakt, een droomopdracht voor een beginnend illustratrice. Fila is voor deze opdracht speciaal naar Griekenland gereisd om inspiratie op te doen.
Ze maakte vijftig illustraties in kleur en zwart-wit die goed tot hun recht komen in dit mooi vormgegeven boek. Fila heeft duidelijk een eigen stijl waarin ze speelt met lichamelijke proporties. Haar kleurgebruik is veelzijdig en vaak verrassend. Ook de gekozen perspectieven zijn origineel. Fila is een veelbelovend en getalenteerd illustratrice.

Het beest met de kracht van tien paarden laat opnieuw Dijkstra’s kracht zien in het bewerken van klassieke verhalen. Ze vertelt meeslepend en in mooie rijke taal. De illustraties van Djenné Fila hebben een eigen frisse stijl die naar meer smaakt.

Het beest met de kracht van tien paarden
Lida Dijkstra met illustraties van Djenné Fila


Luitingh-Sijthoff, 2019


Dierenboeken over dromers, stinkerds, stiekemerds en vriendschap

Geplaatst 13 jan. 2020 03:02 door susan *   [ 13 jan. 2020 03:13 bijgewerkt ]



Dromers is een boek waarin Bibi Dumon Tak (vaak bekroond voor haar boeken over dieren) en fotograaf Charlotte Dumas elkaar vinden. Bij foto’s van slapende dieren maakte Dumon Tak een gedicht dat achter elkaar gelezen kan worden, maar ook per strofe of zin. Het gedicht wordt als begeleidende tekst naast paginagrote foto’s gepresenteerd en het ziet er prachtig uit. De tekst gaat over slapende dieren en welke vragen het kijken naar deze slapers oproept. Zouden ze bijvoorbeeld dromen? En waarvan dromen ze dan? Dromen honden van handen die hen strelen, dromen veulens dat ze kunnen vliegen, dromen dieren zoals wij? Denken dieren dat dromen echt zijn, worden wilde dieren met gesloten ogen tam?
Dumas maakte haar foto’s over de hele wereld (achter in het boek kun je vinden waar) en ze zijn erg mooi. Dit boek heeft geen leeftijdsaanduiding nodig is, op iedere leeftijd kun je ervan genieten.

Dromers
Charlotte Dumas (foto’s en Bibi Dumon Tak (tekst)


Querido, 2019



Verborgen beesten is een boek voor lezers die het wel gehad hebben met nijlpaarden, beren en tijgers. In dit boek nemen onbekende dieren het podium zoals de onager, de geelvoetkangoeroe of de hirola. In een lichte vrolijke stijl worden de dieren besproken, omringd door aantrekkelijke illustraties, die vaak ook de tekst verduidelijken. Deze minder bekende dieren zijn verrassend interessant, bijvoorbeeld de almiqui die een giftig gebit heeft, of de zorilla ‘de grootste stinker op aarde’. Bij ieder dier dat besproken wordt staat een handig overzicht met de belangrijkste gegevens zoals de grootte, waar het dier voorkomt en of het bedreigd wordt in zijn bestaan.
    Wat het boek extra leuk maakt zijn de vele grappen in woord en beeld, die overigens de serieuze informatie niet in de weg staan. Zo neemt de reusachtige gaur, ‘groter dan een buffel en lijviger dan een bizon: twee keer het formaat van de gemiddelde koe’ zoveel plaats in dat de tekst in het boek er ruimte voor moet maken.
Verborgen beesten is een origineel en grappig informatief dierenboek vol met merkwaardige dieren.

Verborgen beesten
Martin Brown, vertaald door Lotte Stegeman


Luitingh-Sijthoff, 2019




Er verschijnen veel dierenboeken over uiteenlopende onderwerpen, maar nog nooit zag ik er een over schetende dieren; een heerlijk onderwerp en verrassend boeiend. Neem bijvoorbeeld de vraag welke dieren zoal scheten laten, wie de grootste schetenkampioen is en of het dan gaat om de lengte van de scheet of de stank.
In dit boek wordt uitgelegd waarom dieren scheten laten (en waarom sommige dieren niet) en lezen we dat er dieren zijn die de scheet inzetten om aan voedsel te komen of om zich te verdedigen.
Het oorspronkelijk Engelstalige boek is vertaald door Jan Paul Schutten die zoals altijd een goed opgebouwd verhaal aflevert in een prettig leesbare humoristische stijl. De gekleurde illustraties spelen in op de tekst en de uitdrukkingen op de dierengezichten zijn vaak erg grappig.

Hallo hallo, wie stinkt daar zo?
Nick Caruso & Dani Rabaiotti (vertaald door Jan Paul Schutten) met illustraties van Alex G. Griffiths

Luitingh-Sijthoff, 2019



Wie op zoek is naar lieve eenvoudige dierenverhalen vindt deze in Brem en Snuit van Elly-Ann van Luxemburg. Brem is een konijn en Snuit een vos. In het eerste verhaal worden ze vrienden nadat Brem de vos heeft geholpen. Samen maken ze kleine avonturen mee in de natuur. Zo helpen ze Madelief aan een beter plekje, brengen ze een meeuwenei terug naar het nest, ontmoeten ze een garnaal en maken ze sporen in de sneeuw. In veel verhaaltjes komt de lezer meer te weten over de natuur, bijvoorbeeld dat het aantal stippen op het schild van een lieveheersbeestje niets met zijn leeftijd te maken heeft of hoe een slak zich voortbeweegt.
Ina Klomp-Meijer maakte toegankelijke realistische tekeningen bij de tekst in mooie warme kleuren.
Het boek sluit af met suggesties voor activiteiten bij de verhalen die aansluiten bij de tekst en gericht zijn op jonge kinderen.

Brem en Snuit
15 verhalen over natuurbeleving
Elly-Ann van Luxemburg met illustraties van Ina Klomp-Meijer


Levendig Uitgever, 2019

Niemand ziet het- Dolf Verroen

Geplaatst 10 jan. 2020 02:50 door susan *   [ 10 jan. 2020 03:16 bijgewerkt ]


De 91-jarige Dolf Verroen is nog altijd een kinderboekenschrijver die meetelt, zo kreeg hij in 2019 zijn vierde Zilveren Griffel. De laatste jaren werkt hij graag samen met illustratrice Charlotte Dematons. Ze vonden elkaar in 2016 toen ze gezamenlijk het kinderboekenweekgeschenk Oorlog en vriendschap maakten. Niemand ziet het zou je als een vervolg op dit boek kunnen zien, ondanks dat de verteller van het verhaal een andere jongen is.

Het is 1947 en Victor zit in de zevende klas. Hij wil graag naar het gymnasium, maar dan moet hij wel aan de meester laten zien dat hij dat echt graag wil en hard werken. Dat valt niet mee want Victor is een dromer.
Victor lijkt een ‘gewone’ jongen met aardige ouders, vrienden en er is een meisje dat hem leuk vindt. Wat niemand weet is dat Victor op jongens valt en dit geheim drukt zwaar op hem.

Verroen zit de lezer dicht op de huid. In zijn mooie vertellende stijl en in korte hoofdstukken weet Verroen de sfeer van het puberleven uit de jaren vijftig treffend te beschrijven. Zo zijn standsverschillen nog vanzelfsprekend, er is armoede en de rolverdeling tussen mannen en vrouwen ligt vast. Victor past zich aan en niemand ziet hoe eenzaam hij is met zijn grote geheim. Hij twijfelt geen moment aan zijn geaardheid, maar kan nergens terecht met zijn gevoelens en vragen. Heeft hij wel het recht om er te zijn? Is hij eigenlijk een soort meisje? En wat zal er gebeuren als iemand erachter komt?

Dematons tekent Victor als een oudere versie van Joop, de hoofdpersoon uit Oorlog en vriendschap. Met zijn ronde brilletje zou de afgebeelde Victor ook een jongere versie van Dolf Verroen kunnen zijn. Daarmee wordt het autobiografische karakter van het boek benadrukt.

Niemand ziet het is een sfeervol prachtig geschreven boek over een eenzame jongen die zich afvraagt of hij ooit zichzelf mag zijn.

Niemand ziet het
Dolf Verroen met illustraties van Charlotte Dematons


Leopold, 2019

Moppereend - Joyce Dunbar

Geplaatst 6 jan. 2020 03:31 door susan *   [ 6 jan. 2020 03:36 bijgewerkt ]


Ieder jaar stelt een groep Nederlandse jeugdbibliothecarissen een Prentenboek Top Tien samen waarvan een boek verkozen wordt tot Prentenboek van het Jaar. Tijdens de Nationale Voorleesdagen krijgen deze prentenboeken extra veel aandacht. Dit jaar starten de voorleesdagen op 22 januari 2020 en dat gebeurt traditiegetrouw met het Nationale Voorleesontbijt. Op veel plaatsen in het land zullen dan bekende en minder bekende mensen aan het begin van de dag voorlezen aan peuters en kleuters.
Het Prentenboek van het Jaar 2020 is Moppereend geschreven door Joyce Dunbar (vertaald door Jesse Goossens) met illustratie van Petr Horáček. De illustrator is in dit geval bekender dan de schrijfster, Horáček tekende onder andere Kleine Muis zoekt een huis en Gulzige Geit.

Moppereend is een klassiek stapelverhaal dat begint bij Eend:
Eend was mopperig. De vijver was opgedroogd, dus ze kon niet zwemmen. En ze had niemand om mee te spelen. Een kleine grijs wolkje verscheen boven haar hoofd en volgde haar overal.’
Eend ‘flip-flapt’ naar Hond die gaten aan het graven is. Hij nodigt Eend uit mee te doen, maar Eend heeft daar geen zin in. ’Van gaten graven worden mijn vleugels vies’ en Eend loopt door. Het kleine grijze wolkje boven haar hoofd is iets groter geworden.
Eend ontmoet meer dieren die haar uitnodigen tot een activiteit, maar Varken, Haan, Konijn, Schildpad en Geit doen allemaal dingen waar Eend geen zin in heeft. Het grijze wolkje boven haar hoofd groeit en groeit tot het ‘megantisch’ is. Alle dieren worden er mopperig van. Tot de wolk barst.

Het verhaal zit vol heerlijke herhalingen die iedere keer net iets anders worden uitgewerkt zodat het niet saai wordt. In de tekst zijn ook dierengeluiden verwerkt en dat vinden veel kinderen (en voorlezers) leuk. Er wordt heel wat af gemopperd in het verhaal, maar het eindigt vrolijk en uitbundig.
    Horáček zet de dieren groot op papier in zijn kenmerkende losse stijl. Het humeur van de dieren laat zich makkelijk aflezen. We zien ook hoe de wolk van Eend uitgroeit tot een ware donderwolk. Deze enorme wolk beïnvloedt ieders stemming en dat is goed te zien als de wolk uiteindelijk twee pagina’s nodig heeft en de dieren eronder zitten als een groot moppergezelschap.
De doorbraak brengt Horáček geweldig in beeld. Eerst zien we spetterende regendruppels die de dieren op slag vrolijk maken en vervolgens storten zij zich in een vrolijk waterballet. De laatste bladzijde is de mooiste, als de zwarte wolk een heldere glanzende regenboog is geworden.

Voor wie dat wil kan het boek gebruiken om met peuters en kleuters te praten over samen spelen, mopperig zijn, hoe wolken voor regenbuien zorgen en hoe een regenboog kan ontstaan.

Voor meer informatie over de Nationale Voorleesdagen en de Prentenboek Top Tien klik hier 

Moppereend
Joyce Dunbar (vertaald door Jesse Goossens) met illustraties van Petr Horáček


Lemniscaat, 2018


Jaaroverzicht 2019 met de kinderboekenpraatjeseindejaarstoptien

Geplaatst 19 dec. 2019 03:29 door susan *   [ 19 dec. 2019 04:03 bijgewerkt ]



Het nieuwe jaar komt in zicht en traditiegetrouw maak ik dan de balans op van het afgelopen kinder- en jeugdboekenjaar. Ik wil dit overzicht graag beginnen de peuterboeken. Er is weinig aandacht voor dit genre onder recensenten en dat vind ik jammer. Er worden namelijk echt mooie en avontuurlijke boeken voor de jongsten uitgegeven die wel wat extra aandacht verdienen. Bijvoorbeeld de boeken van Susanne Strasser (De walvis gaat in bad), de boeken van Pauline Baartmans (Thuis bij Muis) of de kartonnen boekjes over verschillende thema’s met tekeningen van Fiep Westendorp.
Ik vond het een mager prentenboekjaar. In veel prentenboeken stond ook dit jaar vaak een leerdoel op de voorgrond. Dat levert soms best een grappig en aantrekkelijk boek op, maar eerlijk gezegd snak ik naar prentenboeken met ‘gewoon’ een leuk verhaal.
2019 was het jaar waarin een aantal kleinere uitgeverijen met mooie boeken zich in de kijker speelden, waaronder de uitgeverijen Boycott, Samsara (Dit is geen cobra, Hallo-o-o daarboven!) en Tiptoe print (Ploeff, Goeiemorgen, Beste buur). Ook uitgeverij Billy Bones, vorig jaar nog een nieuwkomer, heeft zich een plaats tussen de gerenommeerde kinderboekenuitgeverijen veroverd met een mooi kinderboekenaanbod (Gorgeldier en Haas, De veger, Dit ga je niet geloven).
2019 is wat mij betreft vooral het jaar van het 12 + boek. In deze categorie, waarvoor helaas de eigen prijs (De Gouden Lijst) is afgeschaft, verschenen prachtige titels, waaronder Drama Queen (Derk Visser), IJzerkop (Jean_Claude van Rijckeghem), Bizar (Sjoerd Kuyper)
en De vloek van de vliegende Olifantes (Kate DiCamillo).
De poëzieopbrengst was dit jaar wat mager, al springt de nieuwe bundel van Edward van de Vendel er wel uit als bijzonder geslaagd (Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt).
Het viel op dat er dit jaar eindelijk weer meerdere nieuwe sinterklaasboeken verschenen. Uitgeverijen durven dat blijkbaar weer aan. In de nieuwe boeken waren uitsluitend roetveegpieten te zien. In het algemeen is er in kinderboeken meer aandacht gekomen voor diversiteit, al kan het nog veel beter.
Dit was ook het jaar waarin opvallend veel klassiekers in een nieuw jasje werden gestoken Tiny Fisscher bewerkte De Kleine Prins van Antoine de Saint-Exupéry, Margaretha van Andel bewerkte De tovenaar van Oz, Imme Dros maakte een nieuwe vertaling van Burnetts De geheime tuin en er kwam na jaren eindelijk een nieuwe vertaling van Het fluwelen konijn, een prentenboek van Margery Williams. Het werd vertaald door Anita van Binsbergen.

Ook dit jaar zal ik afsluiten met de kinderboekenpraatjeseindejaarstoptien. Zoals ieder jaar is er sprake van een kunstmatige afbakening. Er liggen nog prachtige boeken uit 2019 die ik de komende weken ga lezen en daardoor (nog) niet voor het lijstje in aanmerking kwamen. De mooiste daarvan zal ik zeker nog bespreken.

Mijn Top Tien van 2019 in alfabetische volgorde

Bizar- Sjoerd Kuyper

Een boek dat raast en tiert en de lezer meeneemt in het voortrazende verhaal van de dertienjarige Sally Mo. Ze mag een vakantie lang niet lezen en houdt daarom en dagboek bij. Niet alleen maakt ze veel mee, maar ze ziet ook veel en denkt na. Alles deelt ze met de lezer, al toont ze zich niet altijd een betrouwbare verteller. Een boek dat je lang bijblijft.







Brons – Linda Dielemans

Brons, hoe saai kan een onderwerp zijn? Dielemans rekent in haar boek snel met dit vooroordeel af. Het informatieve boek neemt de lezer mee naar de oudheid waarin bronzen voorwerpen een belangrijke rol spelen. Verhalen brengen deze wereld nog meer tot leven, verhalen waarin het brons zelf aan het woord komt. De illustraties van Sanne te Loo zijn de kers op de taart.






De Veger – Jonathan Auxier

Een boek dat het prachtige Levende bezems van Lisa Tetzner in herinnering brengt.
Elfjarige Nan leidt een zwaar leven als schoorsteenvegertje in het Victoriaanse Londen. Als ze bijna stikt in een schoorsteen gebeuren er bijzondere dingen en verandert haar leven. Ze staat er niet meer helemaal alleen voor, maar haar problemen zijn zeker niet voorbij.
Een spannend en ontroerend verhaal waarin mythe, realisme en psychologie mooi met elkaar verweven worden.




Drama Queen – Derk Visser

Visser schrijft zo mooi. Met weinig woorden zegt hij veel en ontroering en humor liggen bij hem dicht bij elkaar. In Drama Queen vertelt hij hoe Angel in drie opeenvolgende jaren de kersttijd beleeft. Zo wordt ze verliefd op Kayleigh en komt de lezer erachter of de verliefde meisjes elkaar krijgen en ook de relatie tussen moeder en dochter ontwikkelt zich door de jaren heen en dat wordt mooi beschreven.






Het werkstuk – Simon van der Geest

Een meeslepend verteld verhaal over Eva die op zoek gaat naar haar biologische vader in Suriname. Van der Geest schrijft beeldend en met oog voor detail, dat geeft het boek een geweldige sfeer. Spannend is het ook. Van der Geest op zijn best.








Julian is een zeemeermin – Jessica Love

Een boek om direct verliefd op te worden. Julian is dol op zeemeerminnen en hij wil er zelf ook een zijn. Hij gaat aan de slag en komt een heel eind. Zijn oma is echter niet tevreden, het kan nog beter. 
Het is vooral een warm verhaal, want zo’n oma als Julian heeft willen we allemaal wel. Het boek is fantastisch getekend met veel oog voor detail en diversiteit. Een pareltje.





Miss Eenhoorn – Edward van de Vendel

Van de Vendel laat met dit boek zien dat je ook voor beginnende lezers een aantrekkelijk boek kunt schrijven over een uitgekauwd onderwerp. Een boek ook met oog voor diversiteit.









Poëzie hardop – Hans en Monique Hagen

Deze bundeling van de columns die de Hagens schreven voor Het Parool is een goudmijn voor poëzieliefhebbers. Niet alleen staan er veel mooie, grappige en kunstige gedichten in, het is vooral het commentaar dat de bundel zo aantrekkelijk maakt. Voor iedereen die graag meer wil weten over de kracht en de gein van het gedicht. Ook met veel tips voor onderwijzers.






Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt – Edward van de Vendel

Van de Vendel laat op onnavolgbare wijze zien dat gedichten niet saai zijn en ook dat ze buitengewoon nuttig kunnen zijn. Een boek vol gedichten die de lezer oplossingen aanreikt voor tal van problemen. Een boek dat je doet lachen en dat ontroert. Met geweldige illustraties van Martijn van der Linden.






IJzerkop – Jean_Claude van Rijckeghem

Inventieve Stans, een meid met een scherpe tong, ontsnapt aan een gedwongen huwelijk door zich te verkleden als man en zich te melden bij de troepen van Napoleon.
Van Rijckeghem is een echte verteller die de lezer meeneemt in een spannend historisch verhaal vol kleurrijke personen en bijzondere gebeurtenissen. Een boek om in een ruk uit te lezen.

De kortste dag - Susan Cooper

Geplaatst 17 dec. 2019 02:48 door susan *   [ 17 dec. 2019 02:49 bijgewerkt ]




Carson Ellis, in 2017 bekroond met een Zilveren Palet voor het Kek iz tak?, illustreert in dit prentenboek het gedicht De kortste dag van Susan Cooper. Traditiegetrouw is deze tekst de opening van een reeks Britse theatervoorstelling in de kerstperiode. De originele Engelse tekst staat achter in het boek en is vertaald door Imme Dros. Het gedicht beschrijft hoe mensen al eeuwen lang feest vieren als de zon zich weer laat zien na een donkere periode en het 'slapende land' weer tot leven komt. Het begint zo:

‘De kortste dag kwam, en het jaar ging om.
En overal, eeuw na eeuw, in een wereld wit van sneeuw,
begonnen mensen te zingen, om het donker te verdringen.
Buiten maakten ze lichtjes in de bomen,
in de huizen zou dennengroen komen.’ 

In een nawoord licht Cooper de essentie van haar gedicht toe en verwijst daarin naar de vele tradities overal ter wereld waarin licht het symbool is voor eeuwig leven. De uitleg wringt als Cooper verwijst naar het Joodse feest Chanoeka en Hindoestaanse feest Divali omdat haar gedicht vooral verwijst naar westerse wintertradities, zoals Kerstmis en het begin van een nieuw jaar in de sneeuw. 
De illustraties van Ellis zijn sfeervol. In donkere landschappen zien we eenvoudig weergegeven mensen aan het werk en aan het feesten. Veelal zijn de illustraties een spel tussen licht en donker en zien we hoe vuur of de zon de duisternis verdringt. 

De kortste dag
Susan Cooper (vertaald door Imme Dros) met illustraties van Carson Ellis


Leopold, 2019


De zeven kersttruitjes - Jan Fearnley

Geplaatst 16 dec. 2019 02:43 door susan *   [ 16 dec. 2019 02:45 bijgewerkt ]



Er zijn kerstboeken waar niet het kerstverhaal, maar de kerstgedachte centraal staat. Een voorbeeld daarvan is De zeven kersttruitjes van de Britse prentenboekmaker Jan Fearnley. 
    Vogeltje wast en strijkt zeven warme truitjes voor de komende koude dagen. Hij trekt zijn witte truitje aan om te gaan schaatsen op de vijver waar hij Kikker tegenkomt die het erg koud heeft. Vogeltje geeft hem zijn trui. Het is het begin van een stapelverhaal waar Vogeltje elke dag in een andere trui op weg gaat en deze weggeeft aan een dier dat het koud heeft. Op kerstavond heeft hij geen truitje meer over en zit bibberend van de kou in de sneeuw. Daar wordt hij gevonden door de kerstman die natuurlijk goed voor hem zorgt.

Het sympathieke verhaal vol herhalingen is prettig geschreven en verveelt niet, het thema wordt met genoeg variatie uitgewerkt. De toegankelijke tekeningen in winterse sferen zijn prachtig. Het is grappig om te zien hoe de truitjes de nieuwe eigenaren staan. Erg leuk is de laatste bladzijde waarop alle dieren in hun nieuwe truitjes, soms na enig zoeken, te zien zijn.

De zeven kersttruitjes
Jan Fearnley, vertaald door Mariella Manfré


De Vier Windstreken, 2019

 

1-10 of 1485