Lijst Home‎ > ‎

15 dagen zonder hoofd - Dave Cousins

Geplaatst 2 jul. 2014 03:38 door susan *   [ 2 jul. 2014 11:34 bijgewerkt ]

15 dagen zonder hoofd
is het debuut van de Engelse auteur Dave Cousins. Een succesvol debuut want het boek won diverse prijzen en stond op de shortlist voor de prestigieuze Britse kinderboekenprijs de Carnegie Medal.
Het thema van het boek is niet origineel, er is vaker geschreven over jongeren die hun aan alcohol/drugs verslaafde ouders de hand boven het hoofd houden. Cousins laat de vijftienjarige Laurence het woord. Deze zet de gezinssituatie direct stevig neer als hij de thuiskomst van zijn moeder beschrijft:´Mam kucht, schuift een stoel over de vloer en gaat zitten. De stank van sigarettenlucht dringt de huiskamer binnen, waar Jay en ik stil zitten te zijn. Uit de weg blijven tot happy hour aanbreekt – wanneer het eerste drankje zijn magische werking heeft gedaan en ze weer kan glimlachen. ´Waar zijn mijn mooie jongens? Waar zitten ze verstopt?´ Dat is het teken, het Alles-Is-Veilig, we kunnen nu naar haar toe. Happy hour is aangebroken.´
Moeder is een alcoholist en ze kan het dagelijks leven en de zorg voor Laurence en zijn zesjarige broertje Jay nauwelijks aan. Laurence probeert zoveel mogelijk voor zijn moeder op te vangen en te voorkomen dat de buitenwereld er lucht van krijgt dat niet alles in hun gezin vlekkeloos verloopt. Hij is doodsbang dat er op een dag een´Goeddoeners-team´ op de stoep staat om de jongens uit huis te plaatsen. Eén keer heeft Laurence dit laten gebeuren en dat was een verschrikkelijke ervaring.
Op een dag komt de moeder van de jongens niet thuis. Laurence moet dan alle zeilen bijzetten om deze situatie voor de buitenwereld verborgen te houden. Hij verzint de ene na de andere smoes en hij verkleedt zich zelfs als zijn moeder om de schijn op te houden. De situatie wordt echter steeds moeilijker: er is geen eten, er is geen geld en Jay wordt ziek.
Laurence hoopt dat een onbezorgde vakantie zijn moeder weer op de rails zal zetten. Daarom doet hij mee aan een radioprijsvraag waarvoor hij dagelijks de studio moet bellen: een hele klus als je ook moet zorgen voor je kleine eigenwijze broertje.

Cousins weet een geloofwaardige vijftienjarige neer te zetten. Laurence berust in de situatie, maar is zich wel bewust dat deze niet normaal is; dat druipt door in zijn taalgebruik dat balanceert tussen berusting en opstandigheid. Naar de buitenwereld probeert hij de schijn op te houden. Als vrienden vragen of hij mee uitgaat geeft hij een doorsnee antwoord: ´Als ik kan, ja´. Maar de lezer is ook deelgenoot van wat hij niet uitspreekt:´Als mam in een goede bui is- als het veilig is om Jay met haar alleen te laten- zou ik misschien ook wel even weg kunnen´.
Het verloop van de vijftien dagen wordt weerspiegeld in de hoofdstuktitels: Dinsdag (als het leven nog ´gewoon´ is), Toendag (als herinneringen zich opdringen), Zonderdag, Laagdag, Wijdag, Plichtsdag, Bijzonderdag, Vreesdag, Waardeloosdag, Verzoensdag en tenslotte Vandaag.
Het verhaal heeft een mooie afwisseling in het beschrijven van de schrijnende situatie en de humorvolle wijze waarop Laurence zich probeert staande te houden. De afwikkeling van het verhaal is wensvervullend en wordt ontsierd door het Laurence´ wonderbaarlijke vermogen te kunnen voelen dat zijn moeder in de buurt is. Ook de ontmoeting met een leuke meid die een grote steun wordt (en het vriendinnetje van Laurence) is weinig verrassend.
15 dagen zonder hoofd is een boek dat een harde werkelijkheid laat zien door de ogen van een jongen die geleerd heeft van deze werkelijkheid het beste te maken.

15 dagen zonder hoofd
Dave Cousins (vertaald door H.C. Kaspersma)
Moon, 2014     € 17,50