Lijst Home‎ > ‎

Alle dieren drijven - Gideon Samson

Geplaatst 10 feb. 2017 06:23 door susan *   [ 10 feb. 2017 06:29 bijgewerkt ]

Eerlijk gezegd snap ik niet goed waarom het verhaal van Noach zo vaak het onderwerp voor een prentenboek is. Eigenlijk is het een akelig verhaal met een starre God in de hoofdrol die bijna iedereen de dood injaagt. Gevoelige kinderen zullen vragen naar die andere olifanten, honden, hamsters en giraffen waarvoor geen plaats was in de ark en geef daar maar eens antwoord op.
Voor wie aan het bovenstaande niet zo zwaar tilt is er een prachtige bewerking van het verhaal verschenen. Annemarie van Haeringen en Gideon Samson bundelden hun krachten in het prentenboek Alle dieren drijven. Van Haeringen tekende Noach en zijn ark al eerder in 2006 voor het Prentenboek van de Kinderboekenweek (Wat niemand weet, geschreven door Tonke Dragt). Elementen uit dit boekje zien we terug, samen met andere knipoogjes naar eerder werk. Van Haeringen schuwt op haar tekeningen de akelige kanten van het verhaal niet. Zo zien we op de eerste illustratie het geweld waar de mens toe in staat is: er brandt een dorp, er liggen doden (een met een speer rechtop in zijn lichaam) en de wegtrekkende soldaten die mensen uit het dorp meevoeren worden opgewacht door een reus die aanstalten maakt een enorme kei op hen te gooien. Van Haeringen tekent ook de achterblijvers in het opkomende water. We zien mensen die naar de ark proberen te zwemmen, of zwaaiend op het dak van hun huis staan. Het heeft geen zin, de ark is een gesloten fort.

Van Haeringen tekende het verhaal voor een Duitse uitgever die het prentenboek uitgaf met een rijmende tekst van Cornelia Boese. De Nederlandse uitgave kunnen we geen vertaling noemen, Gideon Samson maakte een nieuwe eigenzinnige tekst. Hij maakt God tot de verteller en zijn eerste zinnen luiden:´Op een dag deed ik mijn ogen open. Ik keek. Ik schrok. En ik begon te roepen. Rommelmakers! Ruziezoekers! Rotzooitrappers! Fluitende speren vlogen in het rond. Kerels als beren rolden over de grond. Hé! Hallo... HALLO!!! Maar niemand wilde naar me luisteren...´.
Samson zet het Bijbelse verhaal naar zijn hand en de volwassen lezer zal genieten van de gelaagdheid die hij in de tekst brengt. Noach (die net als de verteller anoniem blijft) is in zijn versie niet de diepgelovige trouwe volger van God, maar een mens die vragen stelt. Als de verteller aan Noach vraagt of hij hem kan zien, stelt hij een wedervraag:´Doet dat ertoe?´
De verteller en zijn nieuwe vriend ´bouwen´ een plan,´een waterdicht plan´ en Noach gaat aan de slag. Als de ark af is en Noach, de dieren en zijn familie aan boord gaan onderbreekt Samson de vorm van zijn verhaal. De korte rake zinnen maken plaats voor een lange opsomming van dieren die zien hoe plotseling de wolken zo zwart worden als de nacht. Daarna pakt hij de vertrouwde vorm weer op:´Het regende. En regende. En regende. De hele wereld ging kopje-onder. Bijna de hele wereld. Ons plan was prima gelukt.´
Het verhaal wordt afgesloten met het offer van Noach en het verschijnen van de eerste regenboog. Ook hier zet Samson de Bijbelse vertelling met enkele korte zinnen naar zijn hand.

Annemarie van Haeringen brengt het verhaal prachtig in beeld. Ze pakt weer uit met haar goed gekozen perspectieven, de bijzondere vlakverdeling, de mooie kleuren, het brutale gebruik van grote witte vlakken en de grappige details. We zien onder andere Noach als een klein mens met zijn bijl voor een immens bos staan en begrijpen dan de zwaarte van zijn taak. De omvang van de ark is goed te zien want het bouwwerk past niet eens op de pagina en ook van de loopplank kunnen we maar een gedeelte zien. Van Haeringen wisselt vertrouwde beelden af met nieuwe, zo is de vorm van de ark bekend, maar haar regenboog aan het einde van het verhaal zagen we nog nooit zo afgebeeld.

Alle dieren drijven is een bijzondere bewerking van het Bijbelse verhaal. Een verhaal´over de kracht van vertrouwen en vriendschap´ volgens de tekst op de achterkant van het boek, maar dan wel over een vriendschap met een akelig randje. Dat doet echter niets af aan het prachtige werk van Samson en Van Haeringen. In korte eenvoudige zinnen vertelt Samson een gelaagd verhaal en de illustraties van Van Haeringen zijn, zoals altijd, van uitzonderlijk hoog niveau.

Alle dieren drijven
Gideon Samson (tekst) en Annemarie van Haeringen (illustraties) 

Leopold, 2017     € 14,99