Lijst Home‎ > ‎

Bajaar - Martha Heesen

Geplaatst 14 sep. 2012 02:51 door susan *

´Maar zelf droomt ze ook, dat zie ik vaak genoeg. Of is het geen dromen wat ze doet? Is het nadenken of herdenken, is het verzuchten of treuren of piekeren – ik verzin vlug allerlei woorden, terwijl ik toch precies weet wat ze doet, wat wij doen, zij en ik. Wachten heet het. Nooit staat er iets stil, en intussen staat alles stil.´


Het is oma Momo die door haar veertien jarige kleindochter Julia geobserveerd wordt. Momo en Julia zorgen voor ´de zusjes´. Moeder is overleden en vader is na de Tweede Wereldoorlog niet thuis gekomen. Er wordt gewacht op zijn terugkeer. Het is 1949 en het bijzondere gezin is na evacuatie in Brabant terecht gekomen; een plek waar je de zee niet meer kunt horen. De dagen rijgen zich aaneen waarin de zusjes ´s morgens les krijgen van Momo en ´s middags helpen in en om het huis en spelen. Momo draagt haar lot met een strakke glimlach, want ´verdriet hoort vanbinnen, niet daarbuiten´.
Het paard Bajaar speelt een belangrijke rol in het leven van de meisjes. Vooral Julia geniet van haar ritten op het paard en het feit dat het dier haar begrijpt:´wat ik wens en wat ik niet wens. Waar ik aan denk, waar ik niet aan wíl denken. Of iemand goed is of niet goed. Of er iets bijzonders gaat gebeuren en waar. Al dat soort dingen weet hij.´

Het verhaal doet denken aan de verhalen van Benny Lindelauf (Negen open armen en De hemel van Heivisj) waarin ook een troep zusjes wordt opgevoed door een bijzondere oma. In deze verhalen spelen eveneens oorlog, het gemis van familie, de familiegeschiedenis en zelfs een paard een rol. Lindelauf en Heesen lopen echter sterk uiteen wat hun stijl betreft. Waar Lindelauf een meesterverteller is, is Martha Heesen een stilist. De lezer moet aan het werk met de kleine beetjes informatie die ze een voor een toewerpt en gaandeweg wordt duidelijk wat er gebeurd is. Verteller Julia maakt de lezer deelgenoot van haar gedachten waar subtiel emotie doorheen klinkt. Het verhaal is zwaarmoedig maar toch warm, uitzichtloos en toch hoopvol.

Het boek krijgt de Gouden lijst 2012, een prijs voor het beste boek voor kinderen tussen 12-15 jaar. Een gewaagde keus. Bajaar is een boek voor een klein publiek. Slechts weinig jongens zullen het ter hand nemen, dit verhaal over zes zussen, een oma en een paard. De puber die Bajaar wel oppakt zal over enige leeservaring moeten beschikken om te kunnen genieten van dit stilistisch knap in elkaar gezette verhaal wat echter niet makkelijk weg leest. De lezer krijgt weinig houvast. Het vraagt doorzettingsvermogen om door de stilistische compositie de rode draad van het verhaal te zien en de onderliggende emoties mee te voelen. 

Bajaar
Martha Heesen 

Querido, 2011     € 13,95