Lijst Home‎ > ‎

De evolutie van Calpurnia Tate - Jacqueline Kelly

Geplaatst 14 okt. 2015 04:00 door susan *   [ 14 okt. 2015 04:00 bijgewerkt ]

Schrijfster Jacqueline Kelly werd geboren in Nieuw-Zeeland, groeide op in Canada en verhuisde later naar Texas. Ze studeerde medicijnen en rechten en koos uiteindelijk voor het schrijversschap. In 2009 debuteerde ze met het boek dat pas dit jaar in Nederland uitkomt: De evolutie van Calpurnia Tate. We vinden er veel van haar ervaringen in terug. Bijvoorbeeld beschrijvingen van het dagelijks leven in de extreme hitte van Texas en haar liefde voor de wetenschap.
Kelly kruipt in de huid van de elfjarige Calpurnia Tate die opgroeit in een groot gezin - ze heeft zes broers - in de staat Texas. Het is 1899, ruim dertig jaar na de Amerikaanse Burgeroorlog die nog sterk in de herinnering leeft. Calpurnia groeit op in een welvarend gezin. Ze is graag in de natuur en ze stelt zichzelf vragen over de dingen die ze ziet. Ze heeft van Charles Darwin en zijn omstreden boek gehoord en ze zou daar graag meer van willen weten. Maar dat boek kan zij niet lenen bij de bibliotheek want dat is geen boek voor nette meisjes. 
Op een dag vraagt ze haar grootvader, een fanatiek onderzoeker, hoe het zit met de twee soorten sprinkhanen die ze heeft waargenomen. Grootvader zegt dat ze slim genoeg is om dat zelf te bedenken. Toch is hij onder de indruk als ze hem een aantal dagen later het antwoord kan geven. Hij nodigt haar uit zijn territorium te betreden: zijn bibliotheek. Calpurnia en haar grootvader delen het enthousiasme voor systematisch onderzoek en grootvader helpt zijn kleindochter het pad van de wetenschap te betreden. Calpurnia´s moeder echter vindt het zo langzamerhand tijd dat haar dochter meer aandacht gaat besteden aan de kennis van het huishouden. Ze moet leren breien, koken en zich als een dame te gedragen.

De evolutie van Calpurnia Tate is een voortkabbelend goed geschreven en sfeervol verhaal. Calpurnia vertelt de lezer niet alleen over haar waarnemingen in de natuur, of haar frustratie over dat vervelende huishouden; ze vertelt ook over het gezinsleven en andere opmerkelijke gebeurtenissen. Ze is dol op haar oudste broer die echter opeens een verdunde en waterige versie van zichzelf wordt als hij valt voor de charmes van een tuttige dame. Er volgt een vermakelijke beschrijving van de romance. Calpurnia heeft vaker problemen door het liefdesleven van haar broers, vooral als drie van hen verliefd worden op haar beste vriendin. Het drukke gezinsleven en haar unieke plaats erin wordt liefdevol beschreven, al is er zeker ook plaats voor Calpurnia´s frustratie dat zij als meisjes anders behandeld wordt.
De band tussen Calpurnia en haar grootvader is complex. Aan de ene kant neemt hij zijn kleindochter serieus en helpt haar de wetenschap te ontdekken en aan de andere kant is hij de grote afwezige als moeder besluit Calpurnia klaar te stomen voor haar traditionele rol in de maatschappij. Calpurnia wordt heen en weer geslingerd tussen haar wens ooit aan de universiteit te studeren en de berusting zich neer te leggen bij de verwachtingen van haar omgeving. Het dilemma mengt zich soms met onderliggende emoties zoals de angst dat grootvader niet echt om haar geeft of de angst dat haar moeder in haar teleurgesteld is. Kelly geeft, althans in dit boek, geen antwoorden. Het boek heeft een open einde. Wellicht komen we meer te weten in het tweede boek over Calpurnia Tate dat dit jaar in de Verenigde Staten verscheen.
Calpurnia´s dilemma loopt als een rode draad door het boek, maar de schrijfster neemt lange zijpaden om daarbinnen andere verhalen te vertellen. Vermakelijke verhalen die vaak een mooi tijdsbeeld schetsen, zoals de komst van de eerste telefoon, de gebeurtenissen op de jaarmarkt of de drukte in de oogsttijd. Kelly schrijft bloemrijk en kiest haar woorden zorgvuldig. Haar schrijfstijl vraagt wel wat leesvaardigheid.

De evolutie van Calpurnia Tate is geen doorsnee meisjesboek dat zich makkelijk laat weg lezen. Het is eerder een boek voor fijnproevers die er van houden weg te zinken in een mooi geschreven verhaal over een bijzonder meisje dat leeft in een tijd waarin grote veranderingen zich aankondigen.

De evolutie van Calpurnia Tate
Jacqueline Kelly (vertaald door Annelies Jorna) 

Querido, 2015     € 19,99