Lijst Home‎ > ‎

De Fnuiken en andere verhalen - Dr. Seuss

Geplaatst 22 jul. 2014 04:01 door susan *   [ 22 jul. 2014 04:01 bijgewerkt ]

´Ver weg, in de Flikvlakbaai, wonen de Fnuiken./ De Flikfnuiken hebben een ster op hun buiken./ De Flakfnuiken niet. Flakfnuikbuiken zijn bloot./ Dat is het verschil. Dit verschil is niet groot./

Maar in de praktijk is het verschil wel groot. Een Fnuik zonder ster wordt buitengesloten en leidt een treurig bestaan. Tot op een dag Hieronymus Meeker arriveert met zijn bijzondere machine. Voor slechts drie euro levert hij een´wasechte´ ster. Nu voelen de Flakfnuiken zich ook volwaardige Fnuiken. Maar dat laten de Flikfnuiken niet op zich zitten:´Wij willen niet lijken op Fnuiken met buiken/ met sterren, wij zijn hier de slimmere Fnuiken./ Dus weg met die sterren, we willen ze kwijt. Een ster is verwarrend en erg uit de tijd.´ Weer meldt zich Hieronymus Meeker die voor slechts vijf euro zijn machine weer opstart, ditmaal om sterren te verwijderen. Het is niet de laatste keer dat Hieronymus Meeker zijn diensten aanbiedt; voor steeds hogere prijzen voorziet hij Fnuiken van een ster of helpt ze ervan af. Uiteindelijk komen de Fnuiken tot het volgende inzicht:´Een ster op een buik doet niet langer ter zake./ Verschil mag er zijn, maar je moet het niet maken´. 

De Amerikaanse Theodor Seuss Geisel, kortweg Dr.Seuss, schreef de aanzet tot dit verhaal in de jaren vijftig en het verscheen in boekvorm in 1961. In een tijd dus dat Amerika volop geconfronteerd werd met de vraag of een democratisch land wel verder kon met de bestaande rassenscheiding. Het is duidelijk wat Seuss daarvan vond en zijn boek The Sneetches was destijds een invloedrijk statement.
Discriminatie op grond van uiterlijke kenmerken en het buitensluiten van groepen is helaas van alle tijden. Dat maakt Seuss´ boek tijdloos. De speelse manier waarop hij zijn boodschap overbrengt is eveneens tijdloos: het pakkende rijm (briljant vertaald door Bette Westera) en de geweldige tekeningen zijn nog even leuk als ruim vijftig jaar geleden.

In dit boek zijn ook enkele korte verhalen van Seuss opgenomen. In Twee Zwarrige Zwanten laten de Noordwaartse Zwant en de Zuidwaartse Zwant zien wat vasthoudende koppigheid is: ze zijn niet van plan een stap opzij te doen voor elkaar.´Standvastig en star´ blijven ze staan. Aanvankelijk in een lege woestijn, maar uiteindelijk staan ze koppig te zijn in een drukke stad, want´De Zwanten staan stil, maar de wereld draait door´. 
In het verhaal Voor niets of niemand bang? ontmoeten we een typisch Seusskarakter die voor niets en niemand bang is. Maar als hij een lege broek tegenkomt die zweeft, rondfietst en roeit wordt het zelfs onze held teveel. Tot hij ontdekt dat de broek ook bang voor hem is.
Weer komt het thema verdraagzaamheid en open staan voor het onbekende om de hoek kijken. En ook hier wordt de boodschap smakelijk geserveerd in een mooie en grappige rijmende tekst en geweldige illustraties.
Het laatste verhaal heeft geen maatschappelijk thema, maar is toch een waarschuwing: geef je kinderen niet allemaal dezelfde naam. Diewertje van Dam heeft haar drieëntwintig zonen allemaal Sam genoemd en dat is in de praktijk heel onhandig. Wat een prachtige namen had ze wel niet kunnen geven. Seuss zet de mogelijkheden op een rijtje. De opsomming van deze namen is een mooi voorbeeld van de prachtige vertaling van Westera. Zij neemt de ruimte om van de oorspronkelijke tekst af te wijken als het unieke tekstritme van Seuss´werk daarom vraagt. Volgens haar kun je Dr. Seuss alleen ‘naar de geest’ vertalen en niet ‘naar de letter’. Een verstandige keuze. Iedere zin in deze vertaling (en in de andere vertalingen die Westera van Seuss´ werk maakte) ademt de geest van de legendarische Theodor Seuss Geisel.

De Fnuiken en andere verhalen
Dr. Seuss (vertaald door Bette Westera) 

Gottmer, 2014     €12,95

Andere boeken van Dr.Seuss op kinderboekenpraatjes: