Lijst Home‎ > ‎

De Lorax- Dr. Seuss

Geplaatst 17 mei 2012 04:51 door susan *
In de Nederlandse bioscopen ging onlangs de film De Lorax en het verdwenen bos in première. Het verhaal is gebaseerd op een boek van Dr. Seuss, een van de meest gelezen Amerikaanse kinderboekenschrijvers. In 1971 schreef hij The Lorax, een aanklacht tegen de nietsontziende opmars van de industrie ten koste van de natuur. 

Het verhaal begint in een troosteloos landschap waar een jongen langs ´De Lange Opgeheven Loraxlaan´ op weg gaat naar ´de ouwe Vroeger´ om hem te vragen wat de Lorax was en waarom hij is ´opgeheven´. Vroeger wil de jongen, na betaling, het verhaal van de Lorax wel vertellen.
Lang geleden kwam Vroeger aan in een prachtig ´schitterdal´ waar het lied van de Zwikzwak-Zwanen klonk en de felkleurige kuiven van de Boffala-bomen wuifden in de ochtendbries. Vroeger ziet gelijk mogelijkheden: van de zachte kuif van een Boffala-boom breit hij een ´Wnodig´, een ´Mooi-Ding-En-Da´s-Nooit-Overbodig´. Dan verschijnt ineens de Lorax. Hij is een oranje wezen met een grote gele snor. Hij stelt zich voor: ´Ik ben de Lorax. Ik spreek voor het bos´ en hij vraagt Vroeger wat hij voor ´geval´ heeft gemaakt van de Boffola-kuif. Vroeger verdedigt zijn handel en lacht de Lorax uit: ´Arme stommerd! Heb je ´t gesnopen? Je weet nooit wat sommige mensen zullen gaan kopen.` En Vroeger krijgt gelijk, zijn handel bloeit en langzaam maar zeker worden alle bomen gekapt en moeten de bewoners het dal verlaten. Wat overblijft is een lege grauwe vlakte en een lege fabriek. De Lorax verdwijnt door een gat in de smog en laat een stapel stenen achter met daarop het woord ´TENZIJ`.
Vroeger heeft sindsdien zitten piekeren en peinzen en weet nu wat de Lorax heeft bedoeld en zegt tegen de jongen: ´TENZIJ iemand als jij/er een heleboel voor doet,/gaat het nooit meer beter,/en komt het ook nooit meer goed.´ 
 
De illustraties zijn direct herkenbaar als het werk van Seuss. Hij gebruikt een bescheiden kleurpalet van overwegend zachte kleuren die robuust op papier staan met slecht zwarte lijntjes om vorm en schaduw te geven. De wezens van Seuss zijn weer wonderlijk en leuk om te zien en ook de gebouwen hebben speelse vormen. De illustraties laten veel beweging zien. Opmerkelijk is dat het gezicht van de boosdoener, Vroeger, nergens te zien is.
Het werk van Seuss kenmerkt zich niet alleen door zijn unieke illustraties maar ook door zijn kunstig gebruik van de taal. De oorspronkelijk tekst rijmt in een uniek ritme en lijkt bedrieglijk eenvoudig: ´He´ll tell you, perhaps.../If you´re willing to pay,/How the Lorax got lifted and taken away...´. In de jaren zeventig maakten Katja en Kees Stip een knappe vertaling van het boek waarin ze het ritme en rijm van de oorspronkelijke tekst dicht benaderde: ´´k vertel je´ zegt hij met een grauw en een grom, ´hoe de Lorax verdween en ook waarom´. De nieuwe vertaling van Bindervoet en Henkes steekt daar wat mager bij af:´ Nu vertel ik je, zegt-ie, en z´n tanden klinken grijs als antraciet, ´hoe de Lorax zich zomaar opheffen en meenemen liet...´ De vertaling sluit niet altijd aan op de illustratie, bijvoorbeeld als we zien hoe Vroeger iets in zijn vinger stopt, terwijl er in de vertaling (en niet in de originele tekst) sprake is van ´z´n norrrsbandige handige schoen´. Ondanks enkele leuke en originele taalvondsten haalt deze vertaling van het werk van Seuss het niveau van zijn voorgangers, Bette Westera en het echtpaar Stip, niet. 

Het boek is mooi groot uitgegeven met een inventieve stofomslag. Op deze omslag staat de filmlorax en de titel van de film. Als je de omslag verwijdert blijkt het een grote filmposter te zijn. Onder de stofomslag zit het oorspronkelijke boek met de oorspronkelijke titel. 

De Lorax
Dr. Seuss
 
Moon, 2012     €13,95
 
Andere boeken van Dr.Seuss die besproken zijn op kinderboekenpraatjes: