Lijst Home‎ > ‎

De verbeelder verbeeld[t] - Anna Cecilia Koldeweij & Jos Koldeweij [red.]

Geplaatst 2 feb. 2018 04:55 door susan *   [ 2 feb. 2018 05:12 bijgewerkt ]

Op 3 november 2017 ging Saskia de Bodt met emeritaat als bijzonder hoogleraar Illustratie aan de Universiteit van Amsterdam. De dag van haar afscheid was een feestelijke dag met toespraken, lezingen en geschenken. Een bijzonder geschenk was een vervolg op De Bodts overzichtswerk De Verbeelders uit 2014. Het werd samengesteld door haar man en dochter, respectievelijk Jos Koldeweij (hoogleraar kunstgeschiedenis van de middeleeuwen) en Anna Cecilia Koldeweij (kunsthistorica). Zesendertig collega’s van De Bodt werd gevraagd een bijdrage te schrijven en ook tien illustratoren werden uitgenodigd speciaal voor het boek een illustratie te maken. Het centrale thema gaat over verbeelding en hoe de kunstenaar de werkelijkheid manipuleert en weergeeft. 

De bijdragen heel divers en nemen de lezer mee naar allerlei uithoeken van de kunst- en illustratiegeschiedenis. Een willekeurige greep uit de bonte inhoud: Eddy de Jongh schrijft over de zelfportretten van Peter Vos, Noor Hellmann schrijft over het werk van Siegfried Woldhek, Roman Koot belicht ‘de chroniqueur van Utrecht rond 1900’ Johannes Moesman, J.F. Heijbroek schrijft over de geschiedenis van uitgeverij S.L van Looy en Manfred Sellink schrijft over ‘Bar Party’, een litho van David Hockney die recent werd ontdekt.

Voor deze bespreking keek ik vooral naar de bijdragen die interessant zijn voor kinderboekenliefhebbers. Ook deze bijdragen zijn divers.
Gioia Smid schrijft over Fiep Westendorps tekeningen van Jip en Janneke; hoe ze ontstonden, hoe ze veranderden en waarom ze in de Verenigde Staten met afgrijzen bekeken worden.
Margreet van Wijk-Sluyterman beschrijft wat zij in de archieven van uitgever G.B. van Goor heeft gevonden over het productieproces van illustraties in kinderboeken uit de tweede helft van de 19e eeuw. Jeannette Koks bijdrage gaat over 'beroemde schilderijen in een kinderboek'. Ze beschrijft onder andere hoe afbeeldingen van beroemde schilderijen een nieuwe betekenis krijgen in een boek vol moraliserende verhalen.
Fia Dieteren beschrijft ‘de twijfel van Nellie van Kol’. Van Kol gaf kinderboeken uit en zij twijfelde of daar illustraties in moesten staan. Geïnspireerd door de theosofie was ze van mening dat een kind ‘een beeld in zijn gedachten’ moest vormen en dat gedetailleerde illustraties dat proces zouden kunnen verstoren. 
Mieke van der Wal schrijft over Jan Sluijters (1881-1951) en zijn streven dat zijn illustraties voor kinderboeken serieus werden genomen. Gieneke Arnolli schrijft over haar vader Jans Alef Arnolli (1919-1968) die de ondankbare opdracht aanvaarde om de illustraties van Cornelis Jetses in het populaire leesboek Buurkinderen te moderniseren. Albert Lemmens en Serge Stommels schrijven over ‘Het Russiche prentenboek in Nederland 1929-1931’, een hoofdstuk boordevol prachtige illustraties. Jos A.A.M. Biemans gaat in op het werk van Mance Post (wier talent overigens ontdekt werd door Simon Carmiggelt) en haar vriendschap met uitgever Reinold Kuipers, een van de directeuren van Querido en echtgenoot van de vermaarde Tine van Buul. En tot slot schreef Helma van Lierop-Debrauwer over Joke van Leeuwen en haar bijzondere samenspel tussen woord en beeld.

Ook tien illustratoren geven hun interpretatie van het gekozen thema en laten zien hoe verschillend verbeelding en verbeelden kan zijn. Annemarie van Haeringen laat een zebra opstijgen uit een inktpot, Wouter van Reek laat in stripvorm zien hoeveel keuzes een tekenaar heeft om ‘de werkelijkheid’ weer te geven, Kris Nauwelaerts maakte een collage en verwerkte daarin een portret van Saskia de Bodt en Ted van Lieshout zorgde voor passende schutbladen. Ook werk van Joke van Leeuwen, Harrie Geelen, Tom Eyzenbach, Dingenus van de Vrie, Philip Wiesman en Marlies Visser zijn in het boek opgenomen. De kaft is van de hand van Thé Tjong-Khing en laat direct zien wat het centrale thema van het boek is.

De verbeelder verbeeld [t] is een schitterend boek in vele opzichten. De artikelen zijn heel divers en van hoge kwaliteit. Het boek is schitterend uitgegeven en staat bomvol prachtig beeldmateriaal. Het is ongelooflijk dat dit prachtige boek voor deze prijs kan worden aangeboden.

De verbeelder verbeeld[t]
Anna Cecilia Koldeweij & Jos Koldeweij (red.) 

Vantilt, 2017     € 29,95


                    Kris Nauwelaerts, Geen woorden maar beelden, 2017