Lijst Home‎ > ‎

De zee zien - Koos Meinderts

Geplaatst 25 jan. 2016 03:09 door susan *   [ 25 jan. 2016 03:10 bijgewerkt ]

De zee zien, dat is het doel als Jan de hoge schoorsteenpijp in klimt. Het loopt niet goed af:´Op het hoogste punt zwaaide hij, triomfantelijk. Hij riep nog iets, ik kon niet goed verstaan wat, - `Ik heb de zee gezien!´, zou hij dat hebben geroepen? – en toen is hij gevallen en ben ik naar huis gerend: er is niets gebeurd, er is niets gebeurd.´
Aan het woord is Kees. Het is ergens in de jaren vijftig en Kees is vijftien jaar oud als Jan besluit dat hij en Kees vrienden zullen worden. Dat doet hij op zijn eigen wijze: hij slaat Kees een bloedneus en hij verwacht een flinke klap terug om de vriendschap te bezegelen.
De jongens wonen op het platteland waar het merendeel van de bewoners katholiek is. Kees heeft veel broers en zussen, Jan heeft alleen een tweelingzus. Ze heet Marijke en Kees valt als een blok voor haar. De jongens zien elkaar bijna dagelijks. Jan praat honderduit, Kees luistert. Ze roken sigaretten, luisteren naar de radio, maken huiswerk of zitten wat te praten, bijvoorbeeld over de vraag wat vrijheid is.
Dan komt de dag dat Jan zijn vriend uitdaagt met hem de schoorsteenpijp te beklimmen, maar Kees durft niet. Jan bereikt de top, roept wat en valt. Deze gebeurtenis zal het leven van Kees ingrijpend veranderen.

De zee zien is een razend knap geschreven boek met een rijkdom aan beelden en met een pakkend mooi verhaal. In korte hoofdstukken en in slechts 123 pagina´s roept Meinderts de sfeer van de jaren vijftig op. Meinderts weet de lezer te boeien met zowel het verhaal als ook met de beschrijvingen van het gevoelsleven van Kees. We lezen over het dagelijks leven waarin Kees´moeder weer een baby verwacht en Kees ondanks de gezinsuitbreiding toch een eigen kamer(tje) krijgt. We lezen hoe Kees over de vloer komt bij Jan waar het anders is, vrijer en waar ze van mening zijn dat geloven mooi is, maar dat je er verder geen last van moet hebben. Kees zou graag door willen leren, maar dat vindt zijn vader onzin, je moet van petten geen hoeden willen maken. En de lezer leest hoe verliefd Kees is op Marijke en hoe graag hij met haar wil vrijen.
De personages die Meinderts schetst zijn kleurrijk, zoals de altijd scheldende opa van Jan, of de gierige Van Vliet die Kees eigenlijk niet wil betalen voor zijn werk op het land.
Het verhaal gaat ook over puberteit, over onzeker zijn over je lichaam en natuurlijk over verliefd zijn en seks, waarover Meinderts zonder schroom schrijft.
Het verhaal zit stilistisch knap in elkaar. Ieder woord van Meiderts is zorgvuldig gekozen. De dialogen zijn prachtig, soms ontroerend, soms grappig. De tekst kent ook talrijke vooruitwijzingen naar het drama en mooie veelzeggende beelden. Maar ook als de lezer hier (nog) geen oog voor heeft blijft het verhaal boeien. Het verhaal bruist ook van emotie, want de dood van Jan hangt er als een grauwe sluier overheen omdat de lezer al vanaf de eerste bladzijde weet dat het noodlot zal toeslaan.
Kees, de verteller van het verhaal, kijkt in de proloog en het afsluitende deel als oude man terug op de gebeurtenissen. In het laatste deel zit een mooie stijlwisseling als de oude Kees zich rechtstreeks richt tot zijn overleden vriend. De epiloog is meer dan het afhechten van de losse draden in het verhaal, het roept ook weer nieuwe vragen op. Zo blijft het verhaal de lezer in zijn greep houden, want ook de lezer moet zich ermee verzoenen dat niet op alles wat in het leven gebeurt antwoorden bestaan.

De zee zien is een boek dat op elke middelbare school thuishoort. Meinderts laat zien dat ook een jeugdboek heel mooie literatuur kan zijn.

De zee zien
Koos Meinderts


De Fontein, 2015     € 13,99

Andere jeugdboeken van Koos Meinderts op kinderboekenpraatjes: