Lijst Home‎ > ‎

Die eland is van mij - Oliver Jeffers

Geplaatst 5 feb. 2018 04:59 door susan *   [ 5 feb. 2018 05:00 bijgewerkt ]

Het werk van Oliver Jeffers weet inmiddels de Nederlandstalige lezer te vinden: Vast, Een vriendje voor altijd, Een wereld vol verhalen en vooral De krijtjes staken en De groeten van de krijtjes (waarvoor Jeffers de illustraties maakte) worden goed verkocht. Genoeg reden dus om ook oud werk van Jeffers alsnog te vertalen. Zo werd vorig jaar De grote bomenrover uit 2008 uitgegeven en nu ligt er Die eland is van mij uit 2012.
Wilfred is de hoofdpersoon en hij heeft een eland. Die had hij niet altijd, maar toen de eland een poosje geleden bij hem kwam ‘WIST hij het gewoon, dat die eland van hem was.’ Hij noemt hem Marcel. Wilfred legt de eland uit aan welke regels hij zich moet houden om een goed huisdier te zijn. Er zijn regels waar de eland zich heel goed aan houdt, zoals regel 4: ‘niet te veel lawaai maken als Wilfred naar muziek luistert’ of regel 11: ’onderdak verschaffen als het regent.’ Maar van regel 7: ‘die kant oplopen waar Wilfred naartoe wil’, trekt de eland zich niet veel aan en ook regel 7, paragraaf b: ‘niet te ver van huis gaan’ is niet zijn sterkste punt. Daarom neemt Wilfred altijd touw mee waarmee hij de weg naar huis terug kan vinden.
Op een dag neemt Wilfred tijdens een lange wandeling met de eland de plannen door voor het komend jaar. En dan ontdekt hij plotseling iets verschrikkelijks: iemand anders denkt dat de eland van haar is.

Jeffers schrijft in heldere taal, die uitstekend vertaald is. De auteur speelt in dit prentenboek met vragen over eigendomsrecht, bijvoorbeeld de vraag of je iets kunt bezitten zonder de toestemming van anderen. Wilfred is ervan overtuigd dat de eland van hem is. Hij geeft hem een naam en legt hem regels op. Zelfs als de eland niet doet wat hij wil labelt Wilfred dit positief: ‘Het leek vaak of de eland helemaal niet luisterde, maar Wilfred wist dat het wel zo was.’ Het bewijs daarvoor ziet hij in de regels waar de eland zich wel aan houdt.
Wilfred is dan ook teleurgesteld en boos als de eland zich door een ander Rodrigo laat noemen, een appel aanneemt en niet met Wilfred mee wil gaan. De klap van het verraad komt hard aan en Wilfred rent het bos in. Daar raakt hij verstrikt in het touw dat hem de weg naar huis moet wijzen. Hulpeloos ligt hij in het bos waar het langzaam donker begint te worden. Terwijl hij de laatste mogelijkheden op bevrijding aan het wegstrepen is (we zien ze in een gedachtewolk voorbijkomen met daarin ook een camio van de Grote Bomenrover) komt de eland aanlopen en voert hij een perfecte regel 13 uit: ‘je baasje redden uit benarde situaties’. Toch is er iets veranderd en Wilfred wil misschien wel toegeven dat de eland nooit echt van hem geweest is. Op de laatste pagina zien we daar nogmaals de bevestiging van.
De spanning tussen de beleving van Wilfred en de eland zien we vooral op de illustraties. We zien de eland doen wat een eland zoal doet; het zijn de mensen (vooral Wilfed) die er betekenis aan geven. Zij geven de eland een naam, bedenken regels en hebben verwachtingen.
Jeffers koos ervoor het thema eigendomsrecht ook op een andere manier in zijn illustraties te verwerken. Als achtergrond gebruikt hij verschillende schilderijen van Alexander Dzigurski die hij combineert met zijn eigen werk. Daarmee roept hij onder andere de vraag op of je samen met een overleden schilder eigenaar kunt zijn van een illustratie in een prentenboek.

In Die eland is van mij stoeit Oliver Jeffers op vermakelijke wijze met de vraag wanneer je een dier als je eigendom mag beschouwen. Het is een grappig verhaal met een serieuze ondertoon.

Die eland is van mij
Oliver Jeffers (vertaald door Berd Ruttenberg)


Hoogland & Van Klaveren, 2017     € 14,50
 



Andere boeken van Oliver Jeffers op kinderboekenpraatjes:
Een wereld vol verhalen
Een vriendje voor altijd
De krijtjes staken