Lijst Home‎ > ‎

Doei! - Edward van de Vendel en Marije Tolman

Geplaatst 19 jan. 2015 02:05 door susan *   [ 19 jan. 2015 02:05 bijgewerkt ]

Een prentenboek gemaakt door Edward van de Vendel en Marije Tolman klinkt als´a match made in heaven´: Van de Vendel die kan schilderen met woorden en Tolman die illustreert met altijd verrassende beelden. Doei! is dan ook een bijzonder prentenboek.
Ogenschijnlijk heeft het een eenvoudig verhaal. Maartje is een meisje dat zich moeiteloos overgeeft aan haar fantasie. Zij heeft elke nacht heerlijke vliegdromen waarin ze over bergen, huizen en eilanden zweeft totdat ze wakker wordt. Als ze aan de ontbijttafel over haar dromen vertelt zegt haar broer Bor dat ze kletst:´Dat zijn maar dromen. Dromen zijn verzonnen. Straks haal je alles door elkaar, echt en net-echt, en nu ga ik naar school. Doei!´ Als Maartje een vleugelpak krijgt (´dan kan ze overdag ook vogel spelen´) noemt Bor haar ´Maartje Fladderpaardje´. Hij moet daarvoor zijn excuses aanbieden. Dat doet Bor, maar als ze die avond naar bed gaan zegt hij niets tegen Maartjes zelfs geen doei. Maartje vraagt dan: ´Bor? Wat doe jij dan in je droom?´ Pas als ze het drie keer heeft gevraagd geeft Bor antwoord: ´Niks! Niks! Helemaal niks! Ik droom nooit over iets leuks. HELEMAAL NOOIT!´ Maartje verzint een plan om hem te helpen.

De tekst van Van de Vendel is kort. Het zijn welgekozen woorden die het frame vormen waarbinnen het werk van Tolman tot bloei kan komen. Tolman laat zien wat achter de woorden schuilgaat. De wereld van Maartje is vol kleur, die van Bor is somber en bestaat uit zwart en grijstinten. Als beide werelden elkaar ontmoeten wordt het spannend. Maartjes kleurige wereld wordt donker als ze steeds aan Bor moet denken en zijn nare dromen. Daarentegen vult Bors kamer zich met roze en duikt er een groot vriendelijk wezen op als Maartje tot actie overgaat. Toch blijft de dreiging aanwezig in de vorm van een zwarte vogel. De kleuren overwinnen, zelfs de dreigende zwarte vogel blijkt wel mee te vallen als Bor Maartjes wereld binnentreedt.
De droomwereld die Tolman schept is een bruisend geheel waarin golvende lijnen iedereen meevoeren, ook de lezer. Met Maartje (en later Bor) kijkt de lezer naar beneden en ziet dan allerlei wonderlijke dingen: rode olifanten die overal opduiken, een tijger, gebouwen in uiteenlopende vormen en nog veel meer. Er zijn ook dingen te zien die buiten de droomwereld bestaan zoals Maartjes knuffels of haar bed dat in de buik van een grote neushoorn te vinden is. De lezer mag zelf uitmaken of het bed echt deze vorm heeft of dat de lezer naar een beeld uit Maartjes fantasie kijkt.
Tolman gebruikt voor haar illustraties diverse technieken. Er zijn grote kleurvlakken (nooit egaal, maar altijd met levendige accenten) die worden gecombineerd met verfijnd tekenwerk. Vaak is het gezichtspunt van bovenaf wat het vliegdroomgevoel verhoogd.
Doei! is een prentenboek waar je niet snel mee klaar bent, in beeld en tekst schuilen meerdere lagen die de lezer uitdagen. Samen met de kinderen kan de voorlezer op zoek gaan naar antwoorden. Wat denken de kinderen bijvoorbeeld van al die rode olifanten, welke rol geven zij aan de knuffels van Maartje en wat vinden zij van de verschillen tussen Maartje en Bor. Het boek leent zich ook om enkel te beleven, om alleen maar mee te vliegen door die schitterende wereld die Tolman heeft geschapen. Niet iedere mooie droom hoef je immers te begrijpen.

Doei!
Edward van de Vendel en Marije Tolman 

Querido, 2014     € 17,50