Lijst Home‎ > ‎

Ensor de grote maskerade

Geplaatst 25 apr. 2011 03:32 door susan *
Kunst en kinderen zou, wat mij betreft, een vanzelfsprekende combinatie moeten zijn. Kunst is verassend, daagt uit je fantasie te gebruiken, leert je veelzijdig naar de wereld kijken en te onderzoeken wat je mooi vindt en wat niet.
Het gemeentemuseum Den Haag maakt er werk van de jonge bezoeker binnen te krijgen: in samenwerking met uitgeverij Leopold geven ze bij hun spraakmakende tentoonstellingen een kinderboek uit dat aansluit bij de getoonde kunstwerken.
Momenteel, tot 13 juni , is er een expositie over de Belgische kunstenaar James Ensor. Ensor is een kunstenaar die zich niet makkelijk in een bepaalde richting laat onderbrengen. Je kunt hem omschrijven als grotesk, zijn beroemde schilderij De intocht van Christus in Brussel is ruim 2.50 hoog en ruim vier meter lang, en terugkerende thema´s in zijn werk zijn zeegezichten, maskers, insecten en de dood.

Marije Tolman heeft zich verdiept in het werk van Ensor en er een prentenboek over gemaakt. Een spannende combinatie want Marije Tolman kennen we toch voornamelijk van kleurig gedetailleerd werk met veelal aantrekkelijk getekende leuke dieren in de hoofdrol. Hoe verhoudt zich dat met Ensors onderwerpen: de grimmige maskers, de skeletten en monsters.

Ensor de grote maskerade heeft een summier verhaaltje: Ensor wordt aan de lezer voorgesteld als kunstenaar die houdt van de zee ´de zee gaf hem verhalen´ en al rap bevindt Ensor zich in een bizar avontuur. Op een hyppogrief rijdt hij de zee in en ontmoet diverse wonderlijke dieren, waaronder reusachtige insecten. Als het donker wordt trekken de insecten weg en gaat het hagelen ´de hagelstenen vielen als maskers uit de lucht´. Ensor raapt een van de neergehagelde maskers op en bedenkt dat hij daarvan een schilderij wil maken. Hij rent terug naar zijn badkoets waar een wonderlijke bezoeker op hem wacht: een skelet, ´maar Ensor was niet bang voor enge dingen´. Samen met het skelet wordt hij het middelpunt van een groot feest, tot de muziek zwijgt en de maskerade in het duister verdwijnt.

Het verhaaltje is de kapstok die Tolman nodig heeft om haar kunstzinnige ontmoeting met Ensor aan op te hangen. Het is een verrijkende ontmoeting geworden.
Tolman opent met een illustratie in haar eigen stijl, een eenvoudig getekende badkoets in een sobere omgeving. De badkoets refereert aan een bekend schilderij van Ensor. Ensor ontmoet vervolgens een hyppogrief en rijdt met hem de golven in. In de zee wonen wonderlijke dieren die Tolman met een duidelijk knipoog naar het werk van Ensor gedetailleerd tekent.
Op de illustratie van de hagelbui laat Tolman het letterlijk maskers regenen. Ensor houdt er één in zijn hand, de lezer ziet al een voorbode van het schilderij dat Ensor over het masker wil maken.
Als de enthousiaste Ensor terugrent naar de badkoets is de stijl en het kleurgebruik duidelijk van Tolmans hand, veel helder geel en blauw.
Het grote feest dat Tolman in beeld brengt vertoont duidelijk verwantschap met het schilderij De intocht van Christus in Brussel, herkenbare individuen uit Ensors schilderij zijn makkelijk te herkennen, maar toch oogt de illustratie als een ´typische Tolman´. Bij haar zijn de maskers niet zo vertekend en prettiger om naar te kijken dan de vaak verwrongen maskers van Ensor.
Ook de laatste illustratie is een mooie dialoog tussen de beide kunstenaars, de badkoets staat nu duidelijk in het kleurenpalet van Ensor, maar toch straalt Tolmans stijl van de pagina af.

Ensor, de grote maskerade is als aanvulling op de tentoonstelling heel geslaagd, het maakt het werk van Ensor toegankelijk en zal de lezer nieuwsgierig maken naar de tentoonstelling.
Als losstaand prentenboek blijft het niet overeind, het verhaaltje is daarvoor te veel ondergeschikt gemaakt aan het beeld.

´Tolman ontmoet Ensor´ heeft tot een bijzonder boek geleid dat niet alleen voor kinderen een feest is om te bekijken.



Ensor de grote maskerade
Marije Tolman
 
Leopold, Gemeentemuseum Den Haag, 2011     € 13,95