Lijst Home‎ > ‎

Galgenmeid

Geplaatst 16 feb. 2011 05:20 door susan *   [ 2 apr. 2011 03:04 bijgewerkt ]
Het afgebeelde meisje op de kaft straalt een mengeling van kracht en afschuw uit. Dat wordt begrijpelijk als je het gehele schilderij van Caravaggio ziet: de afgebeelde vrouw onthoofd een slapende man. Het is een kleine stap om in haar de hoofdpersoon van het verhaal te zien: Gitte Niemandsdochter, alias Gitte Spanjaardsdochter, alias Ynès van Almendraje.

Gitte groeit op in Antwerpen ten tijden van De Opstand. Willem van Oranje en zijn Geuzen lijken ver weg, wat moet een arm meisje dat opgroeit in een weeshuis met een verre edelman die niet eens Nederlands spreekt? Gitte, een van de vele meisjes met een Spaanse vader en een Vlaamse moeder komt terecht bij een kermisgezelschap. Daar leert ze het dievenvak van ´Karel de Kerkpisser, professor in de boeverij´.
Op een dag wordt Gitte overmoedig en wordt betrapt. Ze weet zich niet uit de problemen te praten en wordt veroordeeld tot de galg: Gitte Niemandsdochter is een galgenmeid. Maar op het laatste moment heeft haar gloedvolle verhaal over haar belangrijke vader in Spanje toch genoeg indruk gemaakt om haar van de koorden los te snijden en als spion naar Spanje te sturen. Gitte Spanjaardsdochter gaat de hertog van Almendraje kennis laten maken met zijn Vlaamse dochter. De hertog kan niet vermoeden dat het meisje, weliswaar noodgedwongen, een spion van Oranje is en de opdracht heeft zijn waardevolle zeekaarten te stelen.

Het duo Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs schreef eerder de historische roman Jonkvrouw, dat diverse prijzen won. Deze roman doet hier niet voor onder. Het is een spannend verhaal met een levensechte hoofdpersoon. De spanning wordt al in de eerste zin opgebouwd ´Ik had beter moeten weten..´. In een wervelende scène leren we Gitte kennen die betrapt wordt op diefstal en alles uit de kast trekt om onder een arrestatie uit te komen. Hoe het met haar afloopt weten we pas veel later, want de auteurs nemen de lezer eerst mee terug in de tijd.
In beeldend taalgebruik wordt het verhaal verteld, waarbij de schrijvers vaak gebruik maken van lekker weg lezende dialogen.
Galgenmeid is bevolkt met een keur aan opvallende personages: van meester Adriaan de weeshuisdirecteur die ongehoorzame meisjes met de bijbel op het hoofd slaat, het wonderlijke kermisgezelschap dat met leugen en bedrog in het levensonderhoud voorziet tot de stijve Spaanse edellieden waarbij alles om eer draait. Gitte zelf staat haar mannetje en als verteller van het verhaal mogen we genieten van haar rake typeringen. Maar we kennen ook haar dromen en haar verlangen naar liefde.
De historische feiten zijn soepel verweven in het verhaal. Soms spelen de oorlogshandelingen een rol, maar het dagelijks leven van Gitte wordt veel meer bepaald door de godsdienststrijd en de grote sociale verschillen. Het is leuk om over deze tijdsperiode niet alleen te lezen over de Nederlanden, maar ook kennis te maken met het Spanje uit die tijd.

Galgenmeid is een beeldend geschreven, spannende historische roman. Het smaakt naar meer en ik hoop dat de auteurs binnen afzienbare tijd nog enkele van die brutale historische meiden tot leven wekken.
 
In februari kreeg dit boek De Boekenleeuw 2011, een jaarlijkse prijs voor het beste Nederlandstalige jeugdboek van een Vlaamse auteur. 
 
Galgenmeid
Jean-Claude van Rijckeghem & Pat van Beirs

Manteau, 2010    €19,95