Lijst Home‎ > ‎

Garmanns straat - Stian Hole

Geplaatst 20 aug. 2014 06:31 door susan *   [ 20 aug. 2014 06:31 bijgewerkt ]

Een Zilveren Griffel voor Garmanns straat van de Noorse schrijver en illustrator Stian Hole verraste menigeen tijdens de Griffeluitreiking. De prentenboeken over de zevenjarige Garmann zijn in Nederland niet erg bekend. Garmanns zomer, het eerste prentenboek van de serie, werd in 2011 vertaald. Dit boek heeft in het buitenland prestigieuze prijzen gewonnen, waaronder de Bologna Ragazzi Award en de Deutsche Jugendliteraturpreis, maar werd in Nederland nauwelijks opgemerkt.

Garmanns dag begint niet goed als hij een zwarte kat de weg ziet oversteken:´Zeven jaar ongeluk, denkt hij terwijl Roy uit groep zes voorbijfietst. (...) Roy is de koning, de generaal, het parlement, God, de topscoorder van het voetbalteam en in alles het best.´ Hij laat de tweelingzusjes blozen en iedereen luistert naar hem´zelfs als hij liegt´.
Roy beweert dat de Postzegelman, die ook in de straat woont, een griezel is die babypoesjes verdrinkt in de baai. Garmann wil graag in de tuin van de Postzegelman omdat daar de ontbrekende planten voor zijn herbarium groeien. Maar deze tuin ingaan´is bijna hetzelfde als een donker bos in gaan, of in je eentje naar de kelder gaan.´ Als hij zich toch de tuin in waagt hoort hij een zachte stem achter zijn rug. Het is Roy. De ontmoeting leidt tot een dramatische gebeurtenis: brand. In tegenstelling tot Roy zet Garmann alles op alles om uitbreiding van de brand te voorkomen. Deze gebeurtenis vormt het begin van de vriendschap tussen Garmann en de Postzegelman.

Garmanns straat is een prentenboek voor oudere kinderen. Voor hen zal het gegeven van´de grote pestkop´ en een´enge´ meneer of mevrouw uit de buurt vaak vertrouwd zijn. Het poëtisch taalgebruik van Hole sluit op deze leeftijdsgroep aan. De tekst is associatief, de ene opmerking leidt naar een andere en vaak kan er meer in gelezen worden dan de woorden feitelijk zeggen. Bijvoorbeeld in deze dialoog tussen Garmann en de Postzegelman:´Het is 440 stappen naar school, 231 dagen tot de zomervakantie, 366 dagen in een schrikkeljaar en ik blijf altijd over als de klas voetbalteams kiest in de pauze. (...) “Er zijn altijd sommen die niet kloppen,” zegt de Postzegelman en hij veegt de druppel weg met de rug van zijn hand.´
De liefde voor cijfers die Garmann en de Postzegelman delen geeft de lezer ook stof tot nadenken: zou de wereld echt uit balans raken als ze in China een grote dam bouwen en wat bedoelt de Postzegelman als hij zegt dat van de 200.000 mensen die je in je leven zult ontmoeten hij ze nu wel zo´n beetje allemaal heeft ontmoet?
De twee verhaallijnen ( het pesten van Roy en de vriendschap tussen Garmann en de Postzegelman) staan los van elkaar. Na de brand verdwijnt Roy uit beeld. Aan het slot van het boek duikt hij ineens weer op als Garmann opnieuw uit het raam kijkt en ziet dat Roy nu een stuk minder stoer is.
Garmanns straat is op een bijzondere wijze geïllustreerd. Hole gebruikt computertechnieken waarmee hij bijna surrealistische illustraties maakt. Hij speelt daarbij met het perspectief en geeft mensen en dieren vaak een opvallend groot hoofd waarop de emoties zich makkelijk laten aflezen. De expressieve illustraties zijn vaak een associatief commentaar op de tekst; soms indringend, bijvoorbeeld als de woede van de Postzegelman over de brand wordt weergegeven, en soms grappig, bijvoorbeeld als er mensen als een regenbui uit de lucht komen vallen.
De Griffeljury schreef over Garmanns straat:´Het verhaal (...) kenmerkt zich door een poëtische stijl en is geschreven met grote aandacht voor het detail.´

Garmanns straat
Stian Hole (vertaald door Femke Blekkingh-Muller 

Hoogland & Van Klaveren, 2013     € 14,50