Lijst Home‎ > ‎

Het blauwe paard - Eric Carle

Geplaatst 27 feb. 2012 01:47 door susan *
Eric Carle, de maker van klassieke prentenboeken als Beertje Bruin, wat zie je daar, De spin die het te druk had en Rupsje Nooitgenoeg is inmiddels al 82 jaar. Hij roept al 45 jaar na ieder nieuw boek dat dit echt zijn laatste is, maar gelukkig houdt hij zich niet aan deze uitspraak. In 2010 maakte hij het prentenboek The artist who painted a blue horse, in Nederland uitgegeven onder de titel Het blauwe paard. Het boek is een hommage aan Duitse schilder Franz Marc.

Carle, wonend en werkend in Amerika, groeide op in Nazi Duitsland waar Hitler het niet alleen in de politiek voor het zeggen had, maar ook bepaalde wat kunst was en wat niet. ´Echte kunst´ was volgens de Nazi´s realistisch en abstracte kunst was een uiting van gekte. Deze ´ontaarde kunst´ werd verboden en vernietigd.
Een leraar laat Carle, in het geniep, enkele afbeeldingen zien van deze verboden kunst. Het maakt grote indruk op de jongen. Carle weet niet meer precies welke kunstwerken hij zag op die dag, maar zeker is dat het expressionisme zijn werk heeft beïnvloed.

Franz Marc behoorde tot de legendarische kunstenaarsgroep Der Blaue Reiter bestaande uit kunstenaars die probeerde vast te leggen wat ze voelden en daarbij was het niet langer van belang of het geschilderde onderwerp nog herkenbaar was. Marc is vooral bekend van zijn dierenschilderijen waarop hij dieren weergaf in bijzondere vormen en in felle ongewone kleuren. Marc stierf als jonge soldaat in de Eerste Wereldoorlog. Hij droeg in de loopgraven een schetsboek bij zich waarin hij potloodtekeningen maakte die hij later tot schilderijen had willen uitwerken. Dit maakte grote indruk op Carle.

Als we het boek openslaan zien we een kunstenaar werken aan een schilderij ´Ik ben een kunstenaar en ik schilder...´. Bij het omslaan van de bladzijden zien we wat er geschilderd wordt: eerst een blauw paard, dan een rode krokodil, een gele koe en via allerlei vreemd gekleurde dieren komen we tenslotte uit bij een gestippelde ezel. Op de laatste pagina zegt de kunstenaar ´Ik ben een echte kunstenaar´.
In zijn bijzondere collagetechniek zet Carle de dieren op papier. De invloed van het expressionisme is zichtbaar in de soms hoekige vormen, het overdrijven van proporties en het levendige kleurgebruik. De dieren zijn wel makkelijk te herkennen. De kleuren van de dieren worden steeds gekker. Een grote griezelige rode krokodil zou misschien nog kunnen, een oranje olifant wordt al een stuk onwaarschijnlijker, bij de zwarte ijsbeer begin je toch echt wel te vermoeden dat er iets aan de hand is, en bij de gestippelde ezel weet je het zeker: hier kijken we niet naar de realiteit maar naar de expressie van de kunstenaar.
Carle vindt het belangrijk dat kinderen al op jonge leeftijd zien dat er in de kunst geen ´verkeerde kleur´ bestaat en dat je niet ´binnen de lijntjes´ hoeft te blijven. Volgens Carle is ieder kind een kunstenaar die in de loop van zijn leven uit kan groeien tot een goede kunstenaar. Dat brengt hij tot uitdrukking door de kunstenaar aan het einde van het boek te laten zeggen ´I am a good artist´, wat ongelukkig vertaald als ´ik ben een echte kunstenaar´.

Los van Carles´s ideeën over kunst is Het blauwe paard een fijn voorleesboek dat past binnen het oeuvre van Eric Carle. Het is leuk de bekende dieren te herkennen, ook al hebben ze een vreemde kleur en het is ook leuk om al die verschillende kleuren te benoemen. Het boek kan een opstapje zijn naar het kijken naar kunst, zeker als de lezer de ruimte krijgt een blauw paard  ´gewoon mooi´ te vinden.

Het blauwe paard
Eric Carle

Gottmer, 2012     € 9,95 (introductieprijs)

Klik hier voor een fimpje van Eric Carle over The artist who painted a blue horse