Lijst Home‎ > ‎

Het lijstje van 2018 en meer

Geplaatst 20 dec. 2018 03:42 door susan *   [ 20 dec. 2018 03:47 bijgewerkt ]

Het is weer tijd voor de eindejaarslijstjes en traditiegetrouw maak ook ik de balans op. Eerst wat opmerkingen over het afgelopen jaar en wat mij daarin is opgevallen.
Ik vond het een mooi kinder-en jeugdboekenjaar. Het is me (weer) niet gelukt alle interessante boeken die binnenkwamen te lezen en te bespreken, en dat is op zich een goed teken.
    Ik ben niet zo tevreden over het prentenboekaanbod. Er komen veel aardige prentenboeken uit, maar weinige vallen op en zijn een bespreking waard. De leukste prentenboeken van het afgelopen jaar kwamen van vertrouwde auteurs en illustratoren zoals het duo Ted van Lieshout en Philip Hopman (Boer Boris-serie), Jon Klassen (De wolf, de eend en de muis) en Leo Timmers (Aap op straat). Wat ook opvalt is het grote aantal prentenboeken met een duidelijke morele boodschap en/of leerdoelen die van de bladzijden druipen.
    Het was een goed jaar voor dichtbundels. Hans Hagen schreef prachtige gedichten voor pubers (Onbreekbaar), van Robbert-Jan Henkes verscheen de mooie bundel Wit als wat, Bette Westera vertaalde de Noorse kindergedichten van Inger Hagerup (Zo raar), Riet Wille stelde een aantrekkelijke bundel met natuurgedichten samen (Jij & ik en al het moois om ons heen) met schitterende illustraties van Martijn van der Linden en naar verluidt is de bundel Jij begint van Kees Spiering ook zeer de moeite waard.
    De magie lijkt weer helemaal terug in de kinderboeken en ook het informatieve kinderboek was dit jaar goed vertegenwoordigd en van hoog niveau. Jan Paul Schutten blijft de ongekroonde koning van dit genre. Zijn meesterwerk is dit jaar ongetwijfeld Het mysterie van niks dat hij weer samen met Floor Rieder maakte. Schutten kan echter voor alle leeftijden schrijven, dat laat hij onder andere zien in het boekje voor kleuters Fiep in de natuur.
    Minder goed nieuws was er ook dit jaar. De informatieve website Leesplein stopte en dat is een groot gemis. Ook het enige wetenschappelijke Nederlandstalige tijdschrift over jeugdliteratuur, Literatuur zonder leeftijd, zag zich genoodzaakt te stoppen.
    Het blijft onrustig op het prijzenfront. De Woutertje Pieterse Prijs is dit jaar gelukkig uitgereikt en heeft voor de komende twee jaar een sponsor. De prijs voor het beste boek voor kinderen tussen 12-15 jaar blijft problematisch. Dit jaar is het aan Ted van Lieshout en Hans Hagen te danken dat de Gouden Lijst is uitgereikt. Zij vroegen twintig recensenten om de prijzen toe te kennen en regelden een sponsor. Komend jaar wordt deze leeftijdcategorie aan de Griffel gekoppeld. Ik ben benieuwd hoe dat zal uitpakken.

En dan nu mijn Top Tien van 2018 in willekeurige volgorde:

De schelmenstreken van Reinaert de vos – Koos Meinderts
Een heerlijke bewerking van de bekende middeleeuwse tekst. Twintig voorstaande illustratoren gaven de vos een gezicht en het geheel ziet er fantastisch uit. De tekst is om te smullen, vol humor en originele vondsten.









Vosje – Edward van de Vendel en Marije Tolman

Een bijzonder boek dat zich op veel manieren laat lezen. De subtiele zinnen van Van de Vendel zijn bijna poëzie. Samen met de fraaie beelden van Marije Tolman zien we hoe een levenslustig vosje dicht bij de dood komt. Jonge kinderen zullen meeleven met de vos en opgelucht adem halen als alles goed komt, oudere lezers (en daarbij is er geen bovengrens) worden uitgedaagd na te denken over wat het leven waardevol maakt.





Palmen op de Noordpool – Marc ter Horst

Marc ter Horst weet het complexe probleem van klimaatverandering helder uit te leggen. Hoewel er niet veel ruimte is voor grappige intermezzo’s, daarvoor is de materie te weerbarstig, is de tekst prettig om te lezen. De aantrekkelijke illustraties van Wendy Panders zijn verhelderend en waar het kan ook grappig. Een geweldig boek voor iedereen die zich eens echt wil verdiepen in dit onderwerp.






Laat een boodschap achter in het zand- Bibi Dumon Tak en Annemarie van Haeringen

Bibi Dumon Tak kreeg dit jaar de prestigieuze Theo Thijssen-prijs. Ze is een groot schrijfster die er niet voor terug deinst zichzelf te blijven uitdagen. Ze schreef een informatief gedichtenboek, een uniek genre. Haar poëzie is ritmisch en haar beeldspraak is mooi en origineel. Ze giet haar poëzie in verschillende vormen, van overlijdensbericht tot een WhatsAppgesprek. Ze geeft interessante informatie, ze laat de lezer vaak glimlachen en ze weet ook het hart te raken. Zo’n prachtige tekst verdient ook prachtige illustraties en daarvoor heeft Annemarie van Haeringen gezorgd. Ook haar werk is origineel, doet je glimlachen en ontroert.


Katvis – Tjibbe Veldkamp

Een goed geschreven eigentijds verhaal over een jongen die het slachtoffer dreigt te worden van internetoplichting. Een roadmovie waarin tal van relevante maatschappelijk onderwerpen aan de orde komen. Dit spannende verhaal leest als een trein. De fraaie vormgeving van het boek maakt het geheel af.







Een stormachtig jaar voor Olle en Lena – Maria Parr 

Dit boek trad niet echt op de voorgrond dit jaar. Toch is een boek van de Noorse schrijfster Maria Parr altijd een aanrader. In dit tweede verhaal over Olle en Lena zijn de vrienden inmiddels pubers geworden en dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Parrs stijl is helder, vaak grappig, maar met een serieuze ondertoon. Echt een heel fijn boek.







Ze gaan er met je neus vandoor – Ted van Lieshout

Ted van Lieshout weet zijn lezers altijd weer te verbazen. Dit boek is absoluut uniek. Van Lieshout speelt met woorden en vormgeving zoals nog niemand ooit deed en weet zo een onderhoudend (en ontroerend) verhaal te vertellen.








Zeb. - Gideon Samson met illustraties van Joren Joshua

Gideon Samson is een schrijver waarvan de lezer nooit weet waarmee hij nu weer zal komen. Het werden licht absurdistische verhalen. Elf kinderen die bij elkaar in de klas zitten maken vreemde dingen mee: het huilen wordt afgeschaft, er wordt een zelfvliegticket geboekt, er zit een zebra in de klas en een meisje vraagt zich af of ze haar hoofd wel wil uitlenen.    Samson vertelt de wonderlijke verhalen in zijn prachtige stijl en weet ze zo aan de realiteit te koppelen dat de lezer makkelijk meeleeft met de bizarre situaties. De illustraties van Joren Joshua zijn minstens even verrassend.




Nevermoor – Jessica Townsend

Het valt niet te ontkennen dat Townsend zich baseert op het werk van J.K.Rowling. Ze doet dat echter zo kundig dat de lezer zich graag overgeeft aan haar levendige fantasie en zich mee laat voeren naar een magische wereld waar het verdoemde meisje Morrigan Crow over verborgen talenten blijkt te beschikken en voorbestemd lijkt haar wereld van de ondergang te redden.






Een belangrijk boek dat dit jaar de Thea Beckman-prijs won. Van Dam onderzoekt het Nederlandse slavernijverleden en doet dat op een bijzondere manier waarin hij verhalende teksten afwisselt met persoonlijke kanttekeningen.