Lijst Home‎ > ‎

Hoe oma almaar kleiner werd

Geplaatst 14 jul. 2011 03:46 door susan *
Hoe oma almaar kleiner werd
gaat over oma Roos. ´Vroeger was oma groot´, maar ´hoe ouder ze werd, hoe kleiner ze werd. Het lijkt misschien eigenaardig, maar krimpen is voor oma´s heel normaal´.
De vertelster, we zien op het plaatje dat het een meisje is, vertelt over het leven van haar oma Roos. Ze vertelt hoe oma verliefd werd op opa, een matroos, en hoe ze samen gelukkig waren in het huis bij de rivier. Maar het huis wordt stil als opa dood gaat en oma wil daar niet langer wonen. Ze verhuist naar een kamer boven een bloemenwinkel. Oma mist opa heel erg, ´een beetje alsof iemand met een klein mesje gaatjes in je hart prikt´.
Oma gaat steeds meer vergeten, ze raakt zelfs de weg naar huis kwijt ´alles ziet er zo hetzelfde uit´.
Het meisje ziet oma maar kleiner en kleiner worden ´Ik ben net een kaars´ zegt oma, ´Ik word alsmaar kleiner, tot ik er op een dag niet meer zal zijn.´
Maar voor het zover is geeft oma nog een feest voor iedereen die ze nog ´een aller-, allerlaatste keer wil zien´, het wordt een vrolijk feest.
Op een zomerdag sterft oma, maar eerst vertelt ze aan het meisje dat ze niet echt weg gaat:´net zoals opa altijd bij mij is, zo zal ik ook altijd bij jou zijn (…) Weet je niet waarom oude mensen alsmaar kleiner en kleiner worden?´ Het meisje weet het antwoord: ´om altijd bij mij te kunnen zijn. Om voorgoed te komen wonen in een van de kamers van mijn hart´.

De Vlaamse Michael De Cock debuteerde als schrijver met dit boek dat dit jaar een zilveren griffel krijgt. Eerder besprak ik op kinderboekenpraatjes zijn tweede boek Rosie en Moussa.
De Cock kan mooi vertellen en zijn boek begint dan ook met een stevige eerste zin: ´Mijn oma was stokoud, piepklein, en soms ook verschrikkelijk verward´, maar dan neemt het verhaal een wonderlijke wending: ´Als ik de vingers van mijn hand uitstrekte, dan kon ik haar tussen mijn duim en wijsvinger houden. Zo klein was ze. Geloof je me niet? Toch was het zo
De poëtische beeldspraak van De Cock kan treffend en mooi zijn, maar ook de plank goed mis slaan. Het krimpen van oma tot ze in het hart past is een gezocht beeld en het wordt te ver doorgevoerd. Het beoogde lezerspubliek is immers nog maar een beginner in het begrijpen van beeldspraak, ze verlaten net de fantasiefase waarin alles mogelijk is en lezen dan dat oma´s letterlijk kunnen krimpen. Hoe moeten ze dit begrijpen? Het is ook een rare beeldspraak dat geliefden eerst moeten krimpen om in je hart te passen, je zal maar net je geliefde labrador moeten begraven, past die dan niet in je hart?

De kleurige illustraties van Kristien Aertssen laten het nog eens duidelijk zien, naarmate oma ouder wordt krimpt ze letterlijk: de stoelen worden te groot, oma moet op een stoel gaan staan om even groot te zijn als andere volwassenen en op het laatst ligt ze in een piepklein bedje in een kastje, een letterlijke verbeelding van de tekst ´mijn piepkleine oma lag in haar piepkleine bed´.
Aertssen kiest er vaker voor de tekst letterlijk uit te beelden: de koffer vol verdriet die oma meeneemt uit haar oude huis is een grote koffer met tranen erop en ook het hart met de gaatjes waaruit tranen lopen is te zien. Het zichtbaar maken van de beeldspraak heeft een vervreemdende werking, het doet afbreuk aan de tekst.

Hoe oma almaar kleiner werd is een onevenwichtig en gezocht verhaal over de levensloop van een oma. Er wordt weinig rekening gehouden met het beoogde lezerspubliek van zes plussers die geconfronteerd worden met een verwarrend en niet altijd geslaagd gebruik van beeldspraak.
 
Hoe oma almaar kleiner werd
Michael De Cock (tekst) en Kristien Aertssen (ill)
 
Querido, 2010     € 14,95