Lijst Home‎ > ‎

Jan Toorop Het lied van de tijd - Kitty Crowther

Geplaatst 1 apr. 2016 05:13 door susan *   [ 22 jun. 2017 09:52 bijgewerkt ]

De kinderkunstboeken die het Haags Gemeentemuseum in samenwerking met uitgeverij Leopold uitgeeft hebben inmiddels een vaste plek in het prentenboekaanbood gekregen. Het is een bijzonder project dat al zes jaar loopt. In de kinderkunstboeken staat niet het geven van informatie voorop, maar de beleving; de prentenboeken zijn vooral een ontmoeting tussen de illustrator en de kunstenaar (of de voorwerpen) waar hij/zij aan gekoppeld wordt.
Aan de Belgische illustratrice Kitty Crowther werd gevraagd zich uiteen te zetten met Jan Toorop. Het werk van Crowther is vaak bekroond met als hoogtepunt de toekenning van prestigieuze Astrid Lindgrenprijs in 2010. Crowther heeft een expressieve stijl. Ze tekent vaak natuurelementen en haar meestal zachte kleurgebruik geeft haar werk een unieke sfeer. Crowther, die geen kenner van Toorops werk was, verdiepte zich voor het prentenboek in het leven en werk van de kunstenaar. Gelukkig klikte het: ´the more I learn about him the more I like him.´
De vloeiende lijnen uit Toorops ´slaolieperiode´ zien we in allerlei vormen terug in Crowthers illustraties. Op de titelpagina vormen ze de haren van twee vrouwfiguren. Het zijn prinsessen die een hoofdrol spelen in het boek. De prinsessen wonen in de kleurige jungle van Sumatra, het land uit Toorops jeugd. Crowther vertelt in een bladzijde tekst hoe Jan opgroeit op een eiland in de buurt van Sumatra. De jongen houdt van het oeroude wajangspel met zijn mysterieuze verhalen waar de prinsessen een onderdeel van zijn. Als Jan elf is wordt hij helemaal alleen naar Nederland gestuurd, hij zal zijn familie nooit meer terug zien. De prinsessen uit zijn jeugd reizen met hem mee.
Crowther wijdt weinig woorden aan het leven van Toorop, ze laat de beelden spreken. We zien fragmenten uit het leven en werk van de schilder weergegeven in haar eigen stijl die ze mengt met die van de schilder. We zien de golvende kleurige prinsessenlijnen in het water dat Jan wegvoert van zijn groene eiland. De kleurige lijnen zien we opnieuw in het sombere Hollandse landschap dat Toorop aan het begin van zijn carrière schilderde. In andere landschappen zien we elementen uit de jungle en wie goed kijkt ziet dat de prinsessen nooit ver weg zijn. Details op de illustraties verwijzen naar het persoonlijk leven van de Toorop.
In een angstige omgeving bevolkt met sfinxen en doodshoofden zijn de prinsessen dicht bij de schilder, ze wijzen hem de weg naar het licht. Op de laatste bladzijde staat hij op het strand en uit de zee rent een meisje hem tegemoet. Het is zijn dochter Charley. Samen kijken ze naar de zee die gevormd wordt door de inmiddels bekende kleurige golvende lijnen.

Het prentenboek is een ode aan het werk van Toorop en toch helemaal een Crowtherboek. Ze mengt haar stijl met beelden uit Toorops werk en dat levert mooie boeiende illustraties op waarvan iedere kunstliefhebber zal smullen. Kinderen kunnen opgaan in de rijke beelden en genieten van de kleuren, het lijnenspel en griezelen bij de afbeeldingen van de spookachtige hoofden of de dreigende sfinxen.
Het levensverhaal van Toorop wordt grotendeels verteld in beelden. Wie het werk en de biografie van de schilder niet kent zal de diepere betekenis van het afgebeelde ontgaan.

Jan Toorop Het lied van de tijd is geen doorsnee prentenboek. Het is een persoonlijke ode aan het leven en werk van Jan Toorop, een ontmoeting tussen twee grote kunstenaars.

Op 21 juni kreeg Jan Toorop- Het lied van de tijd een Vlag en Wimpel van de Penseeljury.
Uit het juryrapport: 'De fel gekleurde eindeloze landschappen en bosgezichten vol paradijselijke bloemen en wezens worden afgewisseld door donkere landschappen van de ziel, scenes die op de grens van angstaanjagend zijn. (...) Een prachtig en consequent boek over de zielenroerselen van een kunstenaar.

Jan Toorop Het lied van de tijd
Kitty Crowther


Leopold/Gemeentemuseum Den Haag, 2016     € 14,99