Lijst Home‎ > ‎

Kalle - Tom Moorhouse

Geplaatst 22 mei 2017 04:36 door susan *   [ 22 mei 2017 04:56 bijgewerkt ]

Namen spelen een belangrijke rol in Kalle, een verhaal over een rattengemeenschap. De rattenbroers Kalle en Splinter zullen als ze oud genoeg zijn om te gaan jagen hun geheime naam krijgen. Tot die tijd wonen ze met hun moeders in het hol.
Splinter is niet van plan nog langer te wachten, hij weet voor elkaar te krijgen dat hij als jonge rat al op jacht mag. Kalle gaat tegen wil en dank met zijn broer mee, om hem te behoeden voor impulsieve acties. Tevergeefs, want Splinter waagt zich op verboden terrein om een ei buit te kunnen maken. Hiermee verstoort hij het evenwicht tussen de verschillende rattenclans.

De Engelse Tom Moorhouse is naast schrijver ook ecoloog. Hij schrijft fictie waarin de natuur een grote rol speelt. Zijn werk laat zich vergelijken met dat van Richard Adams, de auteur van Waterschapsheuvel. Dit is het derde boek van Moorhouse dat in het Nederlands is vertaald.
Moorhouse is een kenner van diergedrag en dat zien we terug in zijn boeken. Natuurlijk krijgen de ratten ook menselijke eigenschappen, anders hebben we geen verhaal.
Splinter, een witte rat, wil bewijzen dat hij een ‘edele rat’ voor zijn clan kan zijn en niet altijd de rat is die voor heibel zorgt. Kalle weet dat de kleur van Splinters vacht niet het enige probleem is, de dingen die zijn broer zegt en de manier waarop hij zich gedraagt zorgen vooral voor moeilijkheden. Kalle is bedachtzamer en hij probeert zijn broer zoveel mogelijk te behoeden.
Voor een rat is zijn naam heel belangrijk, een naam wordt zorgvuldig gekozen en een rat heeft de opdracht naar zijn naam te leven. In de clan van Kalle en Splinter krijgen de ratten hun namen van de moeders, zowel hun eerste naam als hun geheime naam die ze moeten verdienen met een succesvolle jacht. Niet alle rattenclans hebben dezelfde gewoonten. Moorhouse beschrijft hoe verschillende clans het oerverhaal over de naamgeving op hun eigen wijze interpreteren en welke gevolgen dat heeft. Bij de ene clan zorgt het voor een overzichtelijke structuur en brengt het orde en harmonie, bij een ander clan wordt het verhaal ingezet als machtsmiddel en leidt het tot geweld en oorlogsvoering.
In Moorhouse’ verhaal komen een aantal mooie thema’s aan de orde, zoals de vraag hoe ver loyaliteit gaat en of familiebelang boven het belang van de gemeenschap staat. Het verhaal gaat ook over onzekerheid, vriendschap, liefde en de macht van het woord. Ondanks deze menselijke thema’s zijn de ratten die Moorhouse beschrijft geloofwaardig, hij blijft dicht bij het natuurlijk gedrag van de dieren. Hij beschrijft bijvoorbeeld heel fraai hoe belangrijk geuren zijn in de rattenwereld: ‘Kalle ademde nog een keer diep in. Hier, deze kant op, graan, water, kat, vruchten, vos, pas op, vlees, volg. En een geurspoor van Splinter, vaag maar drijvend op de wind.’
Moorhouse is een schrijver die de tijd neemt zijn verhaal te vertellen. Hij gebruikt veel woorden, maar zijn proza is zeker niet saai. Hij schept een unieke wereld waarin het voor de lezer goed toeven is. De sfeer van het boek en de stijl van Moorhouse blijven mooi overeind in de knappe vertaling. Het is alleen een raadsel waarom de naam Gabble, die duidelijk verwijst naar iemand met een vlotte babbel, vertaald is met Kalle, een naam die bij mij niet dezelfde associatie oproept. Het maakt dat sommige gesprekken waarin verwezen wordt naar de betekenis van Kalles naam nergens op slaan.
Het boek is rijkelijk geïllustreerd met zwart-wittekeningen gemaakt door Sonja Evers. Ze heeft iedere rat zijn of haar eigen gezicht gegeven, wat vooral goed te zien is op de schutbladen waar ze allemaal bij elkaar staan. De lichaamshoudingen en gelaatsuitdrukkingen blijven dicht bij het natuurlijk gedrag, maar geven wel mooi de emoties uit het verhaal weer.

Kalle is een sfeervol dierenverhaal waarin de hoofdpersonen op zoek gaan naar hun identiteit en de grenzen onderzoeken van vriendschap en liefde.

Kalle
Tom Moorhouse (vertaald door Aimée Warmerdam) met illustraties van Sonja Evers


KNNV, 2017     € 14,95