Lijst Home‎ > ‎

Klaas - W.G. van de Hulst

Geplaatst 10 nov. 2011 02:15 door susan *   [ 10 nov. 2011 09:47 bijgewerkt ]
Sint Nicolaas gaat op de rand zitten, en hij schudt zijn hoofd en hij zwijgt. En zwarte Piet en de schimmel, en alle mensen en kinderen schudden ook het hoofd en ze zwijgen….O, nee, néé´.

Welke ramp heeft zich hier voltrokken? Sinterklaas is zijn ´muts´ kwijt, weggewaaid toen hij op de boot was. In een boek, dat oorspronkelijk verscheen in 1922, van de legendarische W.G. van de Hulst hebben we dan te maken met een heus drama.
Van de Hulst was schoolmeester in Utrecht, begin 20e eeuw, en hij schreef veel kinderboeken die vooral in protestantse kringen werden gelezen. Van de Hulst verstaat de kunst van de retoriek, dat wil zeggen dat hij weet hoe hij een spannend verhaal moet opbouwen en spannend houden. Dat kunnen we goed zien als de mijter wordt gevonden door ´een kleine jongen´. Van de Hulst schrijf dan niet ´Hé, wat drijft daar nou in de zee?´, nee hij pakt uit en gebruikt de retorische ´truc´ van veel herhalen en het steeds iets spannender maken door kleine stukjes informatie weg te geven:

´Kijk!… daar heel, héél ver op de zee! Wat is dat? Kijk!… daar is iets roods, een heel klein puntje rood, en soms schittert het ook.
Kijk!….en ´t komt àl dichter bij. De golven dragen dat mooie, rode ding àl dichter naar den kleinen jongen toe. Sòms is het weg, en dan schittert het, schittert het….net als goud. (...)
Ja,….´t komt! ´t komt!….
O, ´t is rood en ´t is goud!….. En ´t komt vlàk bij. (...) Dat mooie, rode ding, dat is….dat is.. o, ja, dat is de muts van Sint Nicolaas, de échte muts, de muts van rood fluweel met een kruis van goud.´

Niet alleen in zijn schrijfstijl weet de schrijver de spanning op te voeren, ook in het verhaal. De kleine jongen die de muts vindt woont afgelegen, zijn vader is op zee en zijn moeder heeft haar voet verbrandt, maar zalf om haar voet te genezen kan het gezin niet betalen. Hoe moet die kleine jongen Sinterklaas nu zijn muts terug geven en zal hij dan een beloning krijgen? Natuurlijk, maar niet zo maar, onze kleine jongen, die natuurlijk Klaas heet, laat heel wat van zijn zuiver hartje zien alvorens zijn schoentje rijkelijk gevuld wordt.

De boeken van Van de Hulst werden door zijn zoon geïllustreerd. De platen zijn in tweekleurendruk, met oranje/rood als steunkleur. De illustraties staan bol met ´typisch Hollandse´ taferelen: een boerenhuisje in de duinen, trapgevels en een molen; een wereld bewoont door mensen met mutsen en petten op, waarvan het beroep duidelijk zichtbaar is: soldaat, bakker, marskramer en zelfs de koning is moeiteloos te herkennen.
Sinterklaas is natuurlijk als een statig man getekend, al ziet hij er zonder mijter wel een beetje als een zielige oude man uit. Zwarte Piet is getekend met enorme rode lippen en krijgt een bijna beestachtig uiterlijk.

Uitgeverij Callenbach heeft een facsimile van de druk uit 1945 uitgebracht. Een ´facsimile´ is een deftig woord voor een exacte replica. Vandaar dat in de tekst het gebruik van de vierde naamval nog wel eens opduikt. Overigens was dit in 1945 het eerste Sinterklaasboek dat na de oorlog verscheen.

Is dit boek nu alleen een leuke rariteit, nostalgie, of kunnen hedendaagse kinderen ook nog van het verhaal genieten? Ik ben ervan overtuigd dat de vertelkunst van Van de Hulst ook hedendaagse kinderen nog kan betoveren. Als de voorlezer in het verhaal gelooft dan zal het kind er ook in geloven en de gedateerdheid voor lief nemen. Het werkt een beetje als een soap, het verhaal wordt zwaar aangezet, is in zijn overdrijving nog net geloofwaardig en is heerlijk om bij weg te dromen.

Klaas
Een Sinterklaasverhaal van W.G. van de Hulst met tekeningen van W.G. van de Hulst junior
 
Callenbach, 2008   € 14,94