Lijst Home‎ > ‎

Misschien een vos - Kathi Appelt & Alison McGhee

Geplaatst 3 feb. 2017 05:29 door susan *   [ 3 feb. 2017 05:32 bijgewerkt ]

Kathi Appelt en Alison McGhee zijn gelouterde Amerikaanse (kinderboek)schrijfsters die echter in Nederland nauwelijks bekend zijn. Toen de dames elkaar ontmoetten klikte het direct en besloten ze samen een boek te schrijven. Het uitgangspunt was simpel: het zou gaan over twee zusjes die gescheiden zouden worden en er moest een vos in voorkomen. Aanvankelijk schreven ze ieder een eigen vertelstem in de eerste persoon. Ergens rond de zevenentwintigste versie werd het verhaal omgezet naar de derde persoon en uiteindelijk versmolten de twee versies tot een verhaal waarin niet meer te achterhalen is wie wat heeft geschreven. Het werd geen vrolijk verhaal. 

In het vroege voorjaar, als er nog sneeuw ligt in de bossen van Vermont verliest de elfjarige Juul haar zusje Sylvie. De altijd rennende Sylvie stuift met haar wenssteen naar een verboden plek aan de rivier. Ze rent hard, ze struikelt, ze valt en verdrinkt. Haar lichaam wordt niet gevonden.
In de kleine woongemeenschap van enkele gezinnen die op deze verlaten plek wonen komt de klap hard aan. Het komt bovenop het verdriet om Zeke die omkwam in Afghanistan. Zijn beste vriend Eik keerde wel terug en dwaalt nu al weken vol pijn en verdriet door het bos. Juul verloor al eerder haar moeder. Met Sylvie deelde ze herinneringen aan hun moeder en de zusjes speelden vaak het ´Misschienspel´. Een spel dat altijd begon met de vraag ´Wat gebeurt er als je doodgaat?´ Om de beurt gaven Sylvie en Juul dan de antwoorden:´Misschien verander je in de wind, misschien verander je in een ster of misschien verander je in een vos.´ Vossen zijn geliefd bij de meisjes, want als je een vos ziet of hoort brengt dat geluk.
De vos Senna speelt een belangrijke rol in het verhaal, de ziel van het vosjes daalt in op het moment dat Sylvie verdwijnt. De moedervos voelt dat haar dochter een´Kenner´ zal zijn, een dier dat verbonden is aan een ander wezen en die iets moet voltooien wat onafgemaakt is. 

Het diepe verdriet van iemand verliezen waar je verschrikkelijk veel van houdt doordesemd het hele boek. De schrijfsters weten het prachtig te verwoorden en de rake vertaling zorgt ervoor dat de woorden niets aan kracht verliezen in het Nederlands. Zo lukt het Juul niet om in haar eentje het Misschienspel te spelen:`Het spel hielp niet. Ze kon Sylvie niet zien als een vogel, een schildpad of zelfs als zeemeermin. Ze kon haar alleen zien als Sylvie, rennend, altijd rennend, eeuwig rennend, met haar haar dat over haar schouders zwiepte, met de blauwe haarband met boterbloempjes achter haar oren geschoven. Rennend als een bliksemschicht.´
Appelt en McGhee geven niet alleen prachtige woorden aan de pijn van het verlies, maar beschrijven ook indringend woede en schuldgevoel:´Waarom moest Sylvie zo hard rennen? Waarom, voor de honderdduizendste keer? De boosheid drukte stekend als akelige zonnebrand op haar schouders.´ De droeve sfeer wordt nog eens benadrukt door de dwarrelende grijze sneeuwvlokjes op de pagina´s die de lezer als het ware gevangen houden in het winterse landschap waarin het verhaal zich afspeelt. 
Naast het verhaal van de mensen loopt het verhaal van vosje Senna, de Kenner die dingen ziet en voelt en op zoek moet naar haar opdracht. Die wordt uiteindelijk vervuld en daarmee komen diverse lijnen van het verhaal samen.
De schrijfsters storten veel uit over de lezer door zo indringend te schrijven over het verlies van een ouder, een zusje en een vriend. Toch wilden Appelt en McGhee een hoopvol boek schrijven, over veerkracht en het vertrouwen dat degene die we lief hebben ons nooit helemaal zullen verlaten. Die hoopvolle passages zijn er zeker, maar de pijn van verlies domineert het boek, tot op de laatste bladzijde.

Misschien een vos
Kathi Appelt & Alison McGhee (vertaald door Annelies Jorna)

Leopold, 2017     € 14,99