Lijst Home‎ > ‎

Overspoeld - Gideon Samson/Julius ´t Hart

Geplaatst 24 sep. 2014 02:22 door susan *   [ 24 sep. 2014 02:22 bijgewerkt ]

Twee jaar hebben we moeten wachten op een nieuw deel in de Slash-serie. Deze serie, een initiatief van Edward van de Vendel, koppelt een bekende schrijver aan een jongere met een bijzonder verhaal. De jongere vertelt zijn verhaal, de schrijver maakt er een boek van.
In Overspoeld wordt het verhaal van Julius´t Hart verteld door Gideon Samson (auteur van onder andere Ziek en Zwarte zwaan, beide bekroond met een Zilveren Griffel). Julius, die in het boek de naam Pieter krijgt, overleefde de tsunami van 2004 in Sri Lanka.
Samson situeert zijn verhaal op de avond dat Nederland tegen Spanje speelt om de wereldbeker tijdens het WK voetbal in 2010. Tijdens de wedstrijd, die Pieter alleen in zijn studentenhuis bekijkt, klopt het verleden onverwacht aan de deur als hij op Facebook een vriendenverzoek krijgt van Elin Andersson uit Zweden. Vijf en een half jaar geleden sprak hij haar voor het laatst, in Sri Lanka, toen ze in de auto stapte om elders naar haar vermiste vriendin te zoeken.
Pieter ontmoette Elin op Eerste Kerstdag 2004 als hij na een fantastisch tussenjaar in Sri Lanka met zijn vriend en collega John van een strandvakantie geniet:´Het was liefde op een Aziatisch strand, op een Zweedse engel´. Het wordt een romantische avond die eindigt in hete seks in de zee. De volgende dag wordt Sri Lanka getroffen door de tsunami. Sommigen overleven, anderen niet.
Pieter heeft zijn ervaringen geparkeerd in doosjes in zijn hoofd die hij zo goed mogelijk probeert dicht te houden, hij praat er liever niet over. Het is dan ook een schok dat Elin contact zoekt; het rakelt de gebeurtenissen op. Terwijl de voetbalwedstrijd zijn beloop heeft komen de herinneringen terug. Pieter besluit het vriendschapsverzoek van Elin te accepteren.

Het zal niet makkelijk geweest zijn van het waargebeurde verhaal een roman te maken. Samson is een schrijver die zijn verhalen zorgvuldig opbouwt en zijn woorden wikt en weegt. Het is de vraag of de Slashfomule zich daarvoor leent.
De keuze om het verhaal aan de avond van de voetbalfinale te koppelen geeft Samson een kapstok. Het tijdsverloop van de wedstrijd laat zich goed verbinden met het tijdsverloop van de belevenissen en ook inhoudelijk zijn er overeenkomsten, bijvoorbeeld de rol van het toeval.
Samson zet Pieter neer als een eigentijdse ´gast´ , een intelligente jongen die zijn eigen weg durft te gaan. In de dialogen klinkt de jongerentaal van vandaag:´Fak, al m´n spullen worden nat´. Dat verhoudt zich niet goed met de prachtige woorden die Samson kiest als er indringende ervaringen worden beschreven: ´Ik kon niet bewegen, niet eens kijken. Ik kon alleen maar luisteren naar dat gebrul, gegil en gekrijs. Nooit eerder hoorde ik zoiets, maar mijn lichaam gaf een even ongevraagde als volmaakte vertaling van dat wilde, bijna dierlijke mensengeluid. Elke cel in mij begreep wat dat woordloze lawaai uit al die kelen betekende.´
Samson gebruikt veel watermetaforen:´Isabelle zwemt naar de oppervlakte van mijn bodemloze bewustzijn´ of ´Mijn leven was een keurig uitgegraven kanaal´. Deze onnodige verfraaiingen van de tekst gaan op den duur irriteren.
Samson had nog een extra probleem, de hoofdpersonen in het verhaal spreken voornamelijk Engels. Hij komt hier lang mee weg door zijn personages te laten communiceren in korte veelzeggende zinnen. Maar voor het eindspel is dit niet toereikend. Er is een pathetische wending van het verhaal nodig om het geloofwaardig te maken dat Elin inmiddels heel behoorlijk Nederland spreekt.

Er zijn zeker kanttekeningen te plaatsen bij Overspoeld, maar ondanks dat greep het verhaal mij direct bij de kladden en ik las het in één ruk uit.

Overspoeld
Gideon Samson en Julius ´t Hart

Querido, 2014     € 14,99

Andere boeken van Gideon Samson op kinderboekenpraatjes :
Zwarte zwaan
Met je hoofd boven water