Lijst Home‎ > ‎

Vluchteling - Alan Gratz

Geplaatst 1 nov. 2017 03:52 door susan *   [ 1 nov. 2017 03:53 bijgewerkt ]

De Amerikaanse schrijver Alan Gratz schrijft naast toneelstukken, artikelen en scripts succesvolle jeugdromans. In zijn boeken combineert hij graag een spannend verhaal met historische feiten. Dat doet hij ook in Vluchteling waarin hij de lotgevallen van drie jonge vluchtelingen uit verschillende tijden en op verschillende plaatsen beschrijft.
Josef vlucht in 1938 met zijn vader, moeder en kleine zusje voor de nazi’s. Zij komen op ms St. Louis terecht, een passagiersschip dat ruim 900 vluchtelingen naar Cuba zal brengen. Als het schip de bestemming heeft bereikt mogen de passagiers niet van boord.
Het tweede verhaal speelt zich af in 1994. De elfjarige Isabel ontvlucht Cuba met een zelfgemaakte boot. Aan boord zijn negen mensen waaronder haar vader, haar hoogzwangere moeder, haar opa en haar beste vriend. Zij proberen de kust van Florida te bereiken en uit handen van de kustwacht te blijven. Het derde verhaal speelt zich af in 2015. Twaalfjarige Mahmoud ontvlucht met zijn jongere broer, zijn ouders en zijn babyzusje het Syrische Aleppo. Zij proberen veilig Duitsland te bereiken.
Gratz vertelt de verhalen chronologisch en wisselt in een vast patroon tussen de drie hoofdpersonen. In het begin neemt hij wat ruimte om de historische context uit te leggen, maar al snel krijgt het verhaal de overhand. De lezer leeft mee en krijgt zo inzicht hoe zwaar het is om te besluiten alles achter te laten en het hachelijke avontuur van een vlucht naar het buitenland aan te gaan. De vluchtverhalen zijn spannend omdat de reis naar veiligheid levensgevaarlijk is. Gratz schuwt daarbij de cliffhangers aan het einde van de hoofdstukken niet.
De vluchtelingen leven altijd met de angst de eindbestemming niet te halen. De passagiers op de St. Louis vrezen te worden teruggestuurd naar Duitsland en ze weten dat daar het concentratiekamp wacht, de Cubaanse vluchtelingen zijn bang om te verdrinken en even bang om de opgepikt te worden door de kustwacht want dan worden ze teruggestuurd en Mahmoud en zijn familie moeten hun weg zoeken tussen afgesloten grenzen, malafide bemiddelaars en gammele boten.
Graz laat ook op indringende wijze zien wat oorlog met mensen kan doen. Zo komt Josefs vader als een gebroken man uit Dachau en dwingt daardoor Josef de verantwoordelijkheid voor het gezin op zich te nemen. Schrijnend is ook de beschrijving die Mahmoud van zijn broertje geeft die geen enkele emotie meer laat zien, zelfs niet als pal naast hem iemand door het hoofd wordt geschoten.
De weg naar een veilig bestaan is zwaar. De drie vluchtelingen maken heftige dingen mee: pijnlijke verliezen, onverschilligheid, uitbuiting en wreedheid. Maar er is ook mededogen en hulp, Gratz wil nadrukkelijk geen zwart-witbeeld schetsen.
De auteur sluit zijn boek af met een toelichting waarin hij feit en fictie scheidt. Ook geeft hij de lezer tips over wat hij zelf kan doen voor vluchtelingen.

Gratz weet in Vluchteling drie jonge vluchtelingen een gezicht te geven door hun spannende, schrijnende, ontroerende, schokkende en realistische verhalen pakkend te beschrijven. Het boek daagt de lezer uit vluchtelingen niet als groep te zien, maar als individuele mensen op zoek naar een veilig bestaan.

Vluchteling
Alan Gratz (vertaald door Carla Hazewindus) 

Kluitman, 2017     € 14,99