Lijst Home‎ > ‎

Walvisvaarders - Bianca Mastenbroek

Geplaatst 8 mei 2015 03:01 door susan *   [ 8 mei 2015 03:01 bijgewerkt ]

Toen aan Bianca Mastenbroek werd gevraagd een boek te schrijven over de Texelse walvisvaart was ze niet meteen enthousiast. Maar toen ze zich erin verdiepte werd ze dat wel. Het trieste lot van het schip de Jonge Eva (´die in het ijs gebleven was´ ) inspireerde haar. Vooral omdat de commandeur van het schip de ramp overleefde en terugkeerde naar Texel, waar je nog altijd zijn huis kunt bezoeken. Over het lot van de bemanning is niets bekend. Daar zit een verhaal in dacht Mastenbroek en ze ging aan het werk.
Het verhaal begint bij de Texelse veertienjarige Tijs. Hij is tot over zijn oren verliefd op de mooie Antje. Onstuimig als hij is belooft hij haar op walvisjacht te gaan en terug te komen als de Grote Walvisdoder. Natuurlijk zal hij voor haar een mooi geschenk meenemen. Tijs monstert aan als kajuitwachter op de Jonge Eva en hij haalt zijn beste vriend Maarten over om ook aan te monsteren.
De reis verloopt aanvankelijk voorspoedig, al is er onderweg een zware storm. De bemanning weet enkele walvissen te vangen, maar krijgt problemen als het ijs de Jonge Eva in zijn greep krijgt. De bemanning moet zien te overleven op de koude onherbergzame ijsvlakte.

Historische verhalen over de scheepvaart in de zeventiende- en achttiende eeuw behoren al lange tijd tot de Nederlandse kinder-en jeugdliteratuur. Meestal beschrijven ze een reis ´naar de Oost´, maar Mastenbroek kiest voor de veel minder bekende walvisvaart.
Het boek heeft een vertrouwde verhaallijn: een jonge man moet wennen aan het leven aan boord, er komt een zware storm, het schip vergaat, een deel van de bemanning overleeft, er volgt een zware tijd in een onbekende omgeving en uiteindelijk komt de meestal dood gewaande hoofdpersoon weer veilig thuis.
Mastenbroek noemt Walvisvaarders een verhaal over hoop, wanhoop, vertrouwen en wantrouwen, vriendschap en verraad en dat is een correcte omschrijving. Ze schrijft beeldend over het leven aan boord, het natuurschoon en natuurlijk ook over de spectaculaire en bloederige walvisjacht. Het is een verhaal om in weg te zinken.
Tijs zet ze neer als een eigenwijze jongen met het hart op de goede plaats. Hij heeft moeite orders op te volgen en is daarmee een makkelijke identificatiefiguur voor hedendaagse pubers. Tijs is een nieuweling in de wereld van de walvisvaart en daarmee een goede gids voor de lezers die er immers ook niet veel van weten. De vriendschap tussen Tijs en Maarten is een belangrijk thema. Tijs voelt zich verantwoordelijk voor zijn vriend en hij is vast van plan ervoor te zorgen dat beide veilig zullen terugkeren naar Texel.
De schrijfster heeft zich duidelijk verdiept in het wel en wee van de walvisvaart. Ze verwerkt haar kennis op een prettige wijze in haar het boek waarin het verhaal altijd voorop blijft staan. Nadere uitleg over termen en gewoontes kan de lezer in de bijgevoegde woordenlijst vinden.
Het is jammer dat het verhaal aan het einde in een onverwachte stroomversnelling komt. Tijs belandt na veel ontberingen bij de inheemse bevolking en overwintert daar. Deze spannende ontmoeting wordt, in tegenstelling tot de voorafgaande avonturen, summier beschreven in de epiloog waarin vooral de terugkeer naar Texel en de vraag of Antje op Tijs heeft gewacht centraal staan.

Walvisvaarders is een kloek boek met een meeslepend verhaal dat zich uitstekend leent om in één ruk uit te lezen in de strandstoel.

Walvisvaarders
Bianca Mastenbroek


De Vier Windstreken, 2015     € 15,95

Andere boeken van Bianca Mastenbroek op kinderboekenpraatjes: